ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ 10

 

ΤΑ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ ΔΩΡΑ

Ξένος τοῦ κόσμου καὶ τῆς σαρκός, κατῆλθε τὴν παραμονὴν ἀπὸ τὰ ὕψη, συστείλας τὰς πτέρυγας ὅπως τὰς κρύπτῃ, θεῖος ἄγγελος. Ἔφερε δῶρα ἀπὸ τὰ ἄνω βασίλεια διὰ νὰ φιλεύσῃ τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης. Ἦτον ὁ καλὸς ἄγγελος τῆς πόλεως. 

ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ 07

  

Χινοπωρινό Σχεδίασμα

Ah! nuees accourues des cotes de la Manche,
                    Vous nous avez gate notre dernier dimanche.
                                LAFORGUE

Mε χωρίς φωτοχυσίες, μ' ολίγους ήχους
βρέχει, «επί δικαίους και αδίκους»...
βρέχει στην πλατεία, στη φυλακή,
– οικουμενική βροχή, ευαγγελική.

ΜΑΡΚΟΣ ΜΕΣΚΟΣ 04

 

Μετανάστης 

Ούτε μια νύχτα δε με ζέσταναν τ’ αστέρια σου
σ’ άγρια χρόνια βουκόλος πάνω στα βουνά
να μπερδεύω τ’ αρνιά με τους εχτρούς και τ’ αδέρφια
και να σκοτώνω εχτρούς κι αδέρφια
και να σκοτώνω αρνιά κι εχτρούς
και να σκοτώνω αδέρφια, εχτρούς κι αρνιά,
να τυραννιέμαι και να βασανίζομαι ψάχνοντας
την καρδιά μου στις πολιτείες με τριάντα δραχμές,
χόρτο να μη φυτρώνει πια στα χωράφια
πουλιά να μην έρχονται την Άνοιξη
στάλα στα φρυγμένα χείλια των ποταμιών
κι ένας καημός, ένας βαθύς καημός τραγουδιού και θανάτου…

Γιόμισαν τα μάτια μου μαύρο φως
πέντε χρόνια ανθρακωρύχος στα ορυχεία Σαρλερουά
ποτέ μη λησμονώντας τ’ ακρογιάλια σου που τα πλαταίνει
ο γλυκός θυμός από τα ελάτια του Βερμίου-
μα το ’χω παράπονο πατρίδα…

 Μέσκος Μάρκος, «Μετανάστης», Μαύρο δάσος (Ποιήματα 1958-1986), Νεφέλη, Αθήνα 1999, σ. 30.

ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ 05

 

 Κατάσταση πολιορκίας

Πολιορκούμεθα λοιπόν

Πολιορκούμεθα από ποιον

Από σένα κι από μένα απ’ τον τάδε και τον δείνα

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ 06

 

Εκάτης Πάθη

…Je suis sure qu' elle est vierge.

Elle a la beaute d' un vierge…

Qui, elle est vierge. Elle ne s' est

jamais souillee.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΟΥΤΗΡΑΣ 04

 

 Ο Λαγκάς 

(απόσπασμα)

 

Οι ειδήσεις για τις μάχες ήτανε καλές. Ο ταξίαρχος Σμολένσκης έκανε θαύματα και προχωρούσε σιγά. Ζητούσε τοπομαχικά. Ο κόσμος βρισκότανε σε έξαψη: αν ήτανε δυνατό, να τ’ αρπάζανε και να του τα πήγαιναν…

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ 03

 

Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΑΚΡΟΠΟΤΑΜΟΥ
Δ΄.

Οἱ ἀδερφάδες ξαναμείνανε μονάχες στὸν πύργο κ' ἡ ζωὴ ἐκεῖ μέσα ξαναβρῆκε τὸν παλιὸ ρυθμό της. Ὁ βρόντος τοῦ ἀργαλιοῦ δὲν εἶναι φόβος τώρα νὰ ταράξῃ τὴν ἡσυχία κανενός· τρίζει μονότονα, ἀκατάπαυτα ἀπὸ τὴν αὐγὴ θαμπὰ ὥς βαθιὰ τὴ νύχτα, ἡ βελόνα τρυπᾷ, μουδιάζει τὰ δάχτυλα κ' ἡ Παναγιούλα ξανάπιασε τὰ τρεξίματα στὴν πόλη. Δὲ ντροπιάζει κανέναν τώρα. Ἡ γενιὰ τοῦ Κρανιᾶ δὲ θέλει νὰ ξέρῃ πιὰ ἀπὸ τὶς νυφάδες τῆς πόλης κοντὰ στὸν ποταμό. Κλείστηκε κατσουφιασμένη καὶ πληγωμένη στοὺς ραγισμένους τοίχους τῆς κούλιας.

Δ. Ι. ΑΝΤΩΝΙΟΥ 03

 Εμπόδιο σε τί;

 Eμπόδιο σε τί;

Θυμήθηκα το χαιρετισμό του σινιάλου
από τέσσερα μίλια που μας είδες
σαν γυρνούσαμε ύστερ' από χρόνια.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ 06

 

Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΙΜΑΙΡΑ

 

Στην προκυμαία του μικρού λιμανιού ένα βαθύχρωμο πλήθος, πρόσμενε ασάλευτο, να φουντάρει το καράβι. Οι άνθρωποι αυτοί δέχονταν κατακέφαλα την πύρη του μεσημεριού με απάθεια. Ήσαν ναυτικοί, με ρούχα φτωχικά μα φροντισμένα· γυναίκες με δίχως χαρούμενο χρώμα στο ντύσιμό τους. Παιδιά σιωπηλά, που παρακολουθούσαν τη μανούβρα του καραβιού με μάτια στοχαστικά. Κι όταν οι πρυμάτσες δέθηκαν στο μώλο, όλος αυτός ο κόσμος ανέβηκε στο κατάστρωμα. Κάθε ναύτης πήρε τους δικούς του σε μια γωνιά· τους φίλησε τρυφερά, παραδόθηκε στα φιλιά τους· κι άρχισε μαζί τους μακριά και χαμηλόφωνη συνομιλία. 

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ 10

 

Γιώργου Σεφέρη, Μέρες Δ΄ (αποσπάσματα)

 

Τρίτη, 11 Φεβρουαρίου [1941]. Απόγεμα [Αθήνα]

Στο τραπέζι το μεσημέρι η Σοφία Μαυρογορδάτου και η Μαρώ. Μιλούμε για τον πόλεμο. Και οι δυο τους βλέπουν από κοντά τον πόνο του πολέμου. Ο πόνος, η φρίκη και το μεγαλείο έχουνε τώρα βολευτεί κοντά μας, στα σπίτια μας, στην καθημερινή ζωή, σαν κατοικίδια. Τα συνηθίζουμε ανεπαίσθητα. Κάποτε έρχουνται και τρίβουν τα ρουθούνια τους στα γόνατά μας, στα χέρια μας. Και τότε καταλαβαίνουμε.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΟΥΤΗΡΑΣ 03

 Παραρλάμα

Κάποτε του Φάρμα του ερχόντανε και αναμνήσεις. Και θυμόταν ότι είχε πατέρα, που φορούσε φέσι και κόκκινο ζωνάρι, και μάνα της οποίας είχε ξεχάσει και αυτής τη μορφή, που φορούσε τσεμπέρι. Άλλο τίποτα! Όλα τα άλλα τα είχε φάει το γύρισμα της ρόδας και έπειτα το κρασί, που έπινε για ξεκούρασμα. Αλλά, τι ήθελε να θυμάται;

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ 05

 

Ειρήνη


Σήμερα η κίνηση όλoυ του κόσμου είναι ένας
φλοίσβος.


Παραιτήθηκε η θάλασσα να γυρεύει κι οι ευκάλυπτοι
δε θέλουνε τίποτα.


Σήμερα, οι εφημερίδες δεν έγραψαν για τον πόλεμο
τίποτα.


Ο ουρανός, διαυγής, κυματίζει το χρώμα του
δίχως περίσκεψη.


Η ψυχή μου, ψηλότερα, φέρεται επί
των υδάτων του σύμπαντος.

Νικηφόρος Βρεττάκος, Τα ποιήματα, τ. Β΄. Μ' ένα χαρακτικό της Βάσως Κατράκη, Τρία Φύλλα, Αθήνα 1981, σ. 263.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ 09

 

Προβόδισμα

... Σύρτε, λοιπόν, σύρτε στίχοι μου. Μπορεί να μην είστε ποίησες, αλλά θέλ' είσθ' ελπίζω κατιτί καλύτερο από ποίησες· θέλ' είσθε, σήμερα κεντιστήρι για το κοιμώμενο ελληνικό πνεύμα, και αύριο μεθαύριο μαρτυρίες του σήμερα... 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ 09

 Γυμνοπαιδία A΄. Σαντορίνη

 Σκύψε αν μπορείς στη θάλασσα τη σκοτεινή ξεχνώντας
τον ήχο μιας φλογέρας πάνω σε πόδια γυμνά
που πάτησαν τον ύπνο σου στην άλλη ζωή τη βυθισμένη.

ΡΩΜΟΣ ΦΙΛΥΡΑΣ 04

Φωτολάτρης

Το φως επόθησε ο τυφλός
και τούγινε θρησκεία…
 
 
Προσκυνητής εμίσεψα στο μακρυνό ερμοκκλήσι,
που απά στο βράχο υψώνεται λευκό σαν περιστέρι,
κι ήπια νερό στη βρύση του, πλάι στο κυπαρίσσι,
που η Μοίρα το θεμέλιωσε με το λευκό της χέρι.
 
Του κάκου κι αν ξεδίψασα στο κάμα τ’ Αλωνάρη,
κι αν ηύρα μπρος μου ολάνοιχτη του ερμοκκλησιού τη θύρα,
φτερώνομαι σαν το πουλί στο πιο ψηλό κλωνάρι,
προς μιας θρησκείας υπέρκοσμης τη φωτεινή πλημμύρα.
 
Ω Φως… σε σένα η προσευχή κι η δέηση κι η λατρεία,
που νέο ρυθμόν αυτιάζομαι στ’ ολόλαμπρό σου θάμα,
τα βάρυπνα τα μάτια μου που κάθε αυγήν ανοίγεις,
να κοινωνήσω επόθησα το φωτεινό σου ανάμα…

Ρ. Φιλύρας, Άπαντα, Εκδόσεις Γκοβόστη, 1939.

 

ΗΛΙΑΣ ΒΕΝΕΖΗΣ 07

 

Αιολική γη (απόσπασμα)

Τα άστρα όλα έχουν βγει. Ταξιδεύουν στο Αιγαίο τα παιδικά όνειρά μας. Το κύμα χτυπά τη μάσκα του καϊκιού μας και τα κοιμίζει. Κοιμηθείτε, όνειρά μας. Στην ξένη χώρα που πάμε πρόσφυγες τι άραγες να μας περιμένει, τι μέρες να είναι ν’ ανατείλουν;
ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ στο Αιγαίο τα όνειρά μας.

ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ 04

 

  Ελπήνωρ

Eλπήνορ, πώς ήλθες...
OMHPOΣ

Tοπίο θανάτου. H πετρωμένη θάλασσα τα μαύρα κυπαρίσσια
το χαμηλό ακρογιάλι ρημαγμένο από τ' αλάτι και το φως
τα κούφια βράχια ο αδυσώπητος ήλιος απάνω
και μήτε κύλισμα νερού μήτε πουλιού φτερούγα
μονάχα απέραντη αρυτίδωτη πηχτή σιγή.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ 07

 Ο Νέος τροβαδούρος εν Αθήναις

 Μα του Παρνασσού τας κίσσας,
και το δέρμα του Μαρσύου,
κι εγώ πρέπω μεταξύ σας,
ποιηταί από γραφείου!
Δόξαν επαιτών και κλέος,
σύρ' εκ τετριμμένης πήρας
τρουβαδόρος κι εγώ νέος,
λείψανον θραυσθείσης λύρας,
και σας ψάλλω καθαρά,
τραλλαλά τραλλαλλαρά,
            «άρες μάρες
            κουκουνάρες».

ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ 05

 

 

Θεσσαλονίκη, Μέρες του 1969 Μ. Χ.

Στην οδό Αιγύπτου ―πρώτη πάροδος δεξιά―
Τώρα υψώνεται το μέγαρο της Τράπεζας Συναλλαγών
Τουριστικά γραφεία και πρακτορεία μεταναστεύσεως.
Και τα παιδάκια δεν μπορούνε πια να παίξουνε από τα τόσα τροχοφόρα που περνούνε.
Άλλωστε τα παιδιά μεγάλωσαν, ο καιρός εκείνος πέρασε που ξέρατε
Τώρα πια δε γελούν, δεν ψιθυρίζουν μυστικά, δεν εμπιστεύονται,
Όσα επιζήσαν, εννοείται, γιατί ήρθανε βαριές αρρώστιες από τότε
Πλημμύρες, καταποντισμοί, σεισμοί, θωρακισμένοι στρατιώτες·
Θυμούνται τα λόγια του πατέρα: εσύ θα γνωρίσεις καλύτερες μέρες
Δεν έχει σημασία τελικά αν δεν τις γνώρισαν, λένε το μάθημα οι ίδιοι στα παιδιά τους
Ελπίζοντας πάντοτε πως κάποτε θα σταματήσει η αλυσίδα
Ίσως στα παιδιά των παιδιών τους ή στα παιδιά των παιδιών των παιδιών τους.
Προς το παρόν, στον παλιό δρόμο που λέγαμε, υψώνεται Η Τράπεζα Συναλλαγών
―εγώ συναλλάσσομαι, εσύ συναλλάσσεσαι αυτός συναλλάσσεται―
Τουριστικά γραφεία και πρακτορεία μεταναστεύσεως
―εμείς μεταναστεύουμε, εσείς μεταναστεύετε, αυτοί μεταναστεύουν―
Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει, έλεγε κι ο Ποιητής
Η Ελλάδα με τα ωραία νησιά, τα ωραία γραφεία, τις ωραίες εκκλησιές
 
Η Ελλάς των Ελλήνων. 

 (από το Ποιήματα 1941-1971, Νεφέλη 2000)

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ 12

 

ΓΗ ΤΩΝ ΑΠΟΥΣΙΩΝ

Τώρα θὰ κοιτάζεις μία θάλασσα.

Ἡ διάθεση νὰ σὲ ἐντοπίσω
στὴ συστρεφόμενη ἐντός μου γῆ τῶν ἀπουσιῶν
ἔτσι σὲ βρίσκει:
πικρὴ παραθαλάσσια ἀοριστία. 

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΛΥΜΠΕΡΑΚΗ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ 02

 

Η Κασσάνδρα και ο λύκος

(απόσπασμα)

Εθνική εορτή

Χθες το βράδυ, η γιαγιά με πήγε στο στάδιο για να δω την «Ιστορία της Ελλάδος».

Ο κόσμος άρχισε να χτυπάει παλαμάκια για να βγει η Ελλάδα στη σκηνή, σβήσανε τα φώτα και μια φωνή ακούστηκε μες στα σκοτεινά:

«Ζήτω το Εθνικόν Έθνος!»

Ανάψανε τα φώτα κι είδα να περνάνε άνδρες με χλαμύδες και μεγάλα μουστάκια, που χόρευαν καλαματιανό.

«Αυτοί είναι οι αρχαίοι», μου εξήγησε η γιαγιά.

Μετά περάσαν πάλι άνδρες με χλαμύδες, αλλά με γένια και χωρίς μουστάκια.

«Αυτοί είναι οι χριστιανοί».

Στη μέση κυρίες κάναν κωλοτούμπες και τραγουδούσαν:

«Αερο-πό-ρος - θα- γε-νώωωω…»

Μου άρεσε πολύ, μου θύμιζε το τσίρκο.

«Αχ γιαγιά, δεν την έχω δει ποτέ έτσι την Ελλάδα, με τόσα χρώματα και τόσους ακροβάτες, δεν την έχω δει ποτέ με ξέπλεκα μαλλιά και χωρίς καπέλο, αχ γιαγιά, πού κρυβότανε τόσον καιρό; Ελλαδίτσα μου εσύ, αχ Ελλαδούλα μου, Ελλαδουλίτσα μου!»

Φώναξα για πολλή ώρα, κι ύστερα η «Ιστορία της Ελλάδος» τελείωσε, η Ελλάδα πήγε να κοιμηθεί κι εμείς γυρίσαμε στο σπίτι.

 Μαργαρίτα Καραπάνου, Η Κασσάνδρα και ο λύκος, Καστανιώτης, Αθήνα 2001, σ. 94-95.

ΚΑΙΣΑΡ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 04

 Νυχτερινή Φαντασίωση

Νύχθ’ υπό λυγαίαν
ΑΠΟΛΛ. ΡΟΔ.

Ω! νάτο πάλι αυτό το ισχνό, φασματικό καράβι!
Βουβό, όπως πάντα, στα νεκρά νερά κυλάει απόψε,
ίσκιος θολός που εγέννησε μια νύχτα εβένινη, όταν
πίσσα και θειάφι η Τρικυμία μέσα στα χάη ξερνούσε. 

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ 14

 

 Άσημον

 Έντεκα του Aυγούστου απόκρημνες κι άνθρωπος κανείς
Mήτε και σπίτι. Mόνο βοές, βοές και μία
Θάλασσα πεινασμένη που ορμάει να φάει μαράζι απ' τα παλιά
    ορυχεία σου
Kείνα των κίτρινων καιρών με τον μεγάλο μαύρο σκύλο

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΗΣ 03

 

Στὸ Σταυραητό

Ἀπὸ μικρὸ κι ἀπ᾿ ἄφαντο πουλάκι, σταυραητέ μου,
παίρνεις κορμὶ μὲ τὸν καιρὸ καὶ δύναμη κι ἀγέρα
κι ἁπλώνεις πῆχες τὰ φτερὰ καὶ πιθαμὲς τὰ νύχια
καὶ μέσ᾿ στὰ σύγνεφα πετᾶς, μέσ᾿ στὰ βουνὰ ἀνεμίζεις
φωλιάζεις μέσ᾿ στὰ κράκουρα, συχνομιλᾶς μὲ τἄστρα,
μὲ τὴν βροντὴ ἐρωτεύεσαι, κι ἀπιδρομᾶς καὶ παίζεις
μὲ τἄγρια ἀστροπέλεκα καὶ βασιλιᾶ σὲ κράζουν
τοῦ κάμπου τὰ πετούμενα καὶ τοῦ βουνοῦ οἱ πετρίτες.

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ 02

 

 Λεμονοδάσος (απόσπασμα).

Ε, ήσυχα, Σαρή! Τι σ’ έπιασε; Είχα εμπιστοσύνη σ’ εσένα κι άφησα τα χαλινάρια χαλαρά. Μα εσύ καταχράστηκες την καλωσύνη μου — δεν πρέπει! Εγώ σε ξέρω γι’ αδελφάκι. Να, δες τα τριανταφυλλιά εκείνα συννεφάκια! Μαζί τους πετά η ψυχή μου. Τις τελευταίες μέρες είχα σκέψεις πονηρές και ίσως άδικες. Νομίζω, μάλιστα, πως τις έχω γράψει. Μα σήμερα η σκέψη μου και η ψυχή μου πετούν με τα τριανταφυλλένια συννεφάκια. Λες κι εκεί πάνω να γίνεται μια διαιώνιση του είδους; Τα τριανταφυλλένια συννεφάκια είναι τα νιόβγαλτα μωρά που έπειτα μεγαλώνουν, μεγαλώνουν, σμίγουμε μαζί, ξεσπούν σε πάθη και σε καταιγίδες. Εσύ όμως προτιμάς να βλέπεις μπρος και κάτω μη σκοντάψεις. Είσαι σοφός, Σαρή. Ε, πάλι τα ίδια! Τί τρέχει; Γι’ αυτήν εκεί τη φοραδίτσα είναι όλα τούτα; Εξήγησέ μου, αδελφάκι: καμιά προτίμηση δεν έχεις; Το χρώμα, η γυαλάδα της τρίχας; Όχι; Φτάνει να ’χει στρογγυλά καπούλια και να μυρίζει υγεία, ε; Είσαι σοφός, Σαρή. Είσαι σαν κάποιο βασιλιά που πρόσταζε: «Φέρτε μου όποια τύχει, φτάνει τα δόντια της να ’ναι γερά και να ’χει κάνει το λουτρό της».

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ 09

 Ταξιδεύοντας

Κορινθιακός

Την άλλη μέρα από το πρωί γύριζα, με απληστία ανέβαινα κατέβαινα τους δρόμους, σα να 'βλεπα για πρώτη φορά το θέαμα της επαρχίας.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ 03

 

 Γάτα και σκύλος

Με ένα σκύλο μια άσπρη γάτα
Περπατώντας μια φορα,
«Μην κουνας» του λέει «στη στράτα
»σ' όπιον τύχει την ουρα.»

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΚΚΟΣ 02

 ΝΑ ΗΜΟΥΝ ΓΕΡΟΣ

Μιὰ μέρα, ποῦ καθόμουνα σὲ κἄποιο ἀκρογιάλι
Κι' ἀνέπνεα τῆς θάλασσας τὸ μυρωμέν' ἀγέρι,
Εἶδα μιὰ νηὰ σὰ μάγισσα μπροστά μου νὰ προβάλῃ,

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ 03

  

 

Εικόνα

Πώς δοκιμάζουν τα όργανα οι μουσικοί πριν από έναρξη συναυλίας
έτσι κι εγώ τώρα χειριζόμενος λέξεις

ευαισθητισμός ευαισθησία αισθητισμός
ευαισθησία και αισθητής το ευαίσθητον
ευαισθησιακός ευαισθησιάζομαι ευαισθησιασμός
ευ και αισθητικός και αισθησιακός
     αισθαντικός ίσως
         αισθ-ίσως αισθαν-ίσως
     αισθ-αδελφέ μου και Eσθήρ απ' τη Bίβλο

αρχίζει με χειροκροτήματα το ποίημα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ 04

 

Ήταν γυναίκα, ήταν όνειρο...

 

«J'i cueilli ce brin de bruyère»
G. Apollinaire

Ἦταν γυναῖκα ἦταν ὄνειρο ἤτανε καὶ τὰ δυὸ
Ὁ ὕπνος μ᾿ ἐμπόδιζε νὰ τὴ δῶ στὰ μάτια
Ἀλλὰ τῆς φιλοῦσα τὸ στόμα τὴν κράταγα
Σὰν νὰ ἦταν ἄνεμος καὶ νὰ ἦταν σάρκα
Μοῦ ῾λεγε πὼς μ᾿ ἀγαποῦσε ἀλλὰ δὲν τὸ ἄκουγα καθαρὰ
Μοῦ ῾λεγε πὼς πονοῦσε νὰ μὴ ζεῖ μαζί μου
Ἦταν ὠχρὴ καὶ κάποτε ἔτρεμα γιὰ τὸ χρῶμα της
Κάποτε ἀποροῦσα νιώθοντας τὴν ὑγεία της σὰν δική μου ὑγεία

Ὅταν χωρίζαμε ἤτανε πάντοτε νύχτα
Τ᾿ ἀηδόνια σκέπαζαν τὸ περπάτημά της
ἔφευγε καὶ ξεχνοῦσα πάντοτε τὸν τρόπο τῆς φυγῆς της
Ἡ καινούρια μέρα ἄναβε μέσα μου προτοῦ ξημερώσει
Ἦταν ἥλιος ἦταν πρωὶ ὅταν τραγουδοῦσα
Ὅταν μόνος μου ἔσκαβα ἕνα δικό μου χῶμα
Καὶ δὲν τὴ σκεφτόμουνα πιὰ ἐκείνη

ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΒΕΛΕΓΓΙΟΣ 02

 

 Στα γαλανά μπουγάζια

Στὰ γαλανὰ μπουγάζια
βάρκες ψαρεύουνε,
βάρκες χορεύουνε.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ 07

 

Ο ΚΡΥΦΟΣ ΛΟΓΟΣ


Δὲ θέλω ἀπὸ τὰ χείλη μου τὴν ὥρα αὐτὴ νὰ βγάλω
Το λόγο τὸν ἀτίμητο, τὸ λόγο τὸ μεγάλο,
Ποὺ κρύβω χρόνια καὶ καιροὺς μέσ' στῆς καρδιᾶς τὰ βάθη.

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ 05

  

 Μυστική ζωή

Σου μίλαγα για τη μυστική ζωή μας
μα εσύ την ήξερες από ξενόγλωσσα βιβλία.
Xρονολογίες, περιστατικά, εξηγήσεις -
μπροστά σε τέτοιες βεβαιότητες
τα μυστικά μου γίνονταν υποθέσεις εργασίας.

 

 

Τ. Πατρίκιος, Προαιρετική στάση, Γνώση 1981.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ 04

 Η Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ (απόσπασμα)

«Γύρω παντού σκοτάδι. Να σου λοιπόν και πιάνει τ’ αυτί μου μακριά, μέσα στο βουνό, ένα τραγούδι».

«Αερικό θα ‘τανε...»
«Ένα τραγούδι, μα τι τραγούδι! Δεν ήταν άνθρωπος αυτός που τραγούδαγε έτσι γλυκά, δεν ήταν γυναίκα. Λες κι είχαν ανοίξει τα ουράνια κι ακούγονταν οι άγγελοι. Άλλο να σου λέω κι άλλο ν’ ακούς...» 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ 09

Λαμπριάτικος ψάλτης (απόσπασμα)

 Ἀλλ᾽ ὁ ἥρως τοῦ παρόντος διηγήματος εἶναι ὁ κὺρ Κωνσταντὸς ὁ Ζ᾽μαροχάφτης, τρίτος πάρεδρος τοῦ δήμου Λίτης, τοῦ χωρίου Ἀν…, ὅστις ὑπεσχέθη, ὡς εἶχε πάντοτε συνήθειαν εὐκόλως νὰ ὑπόσχεται (εἰς τὴν ἀρετὴν δὲ ταύτην ἴσως ὤφειλε καὶ τὴν ἐπιτυχίαν του εἰς τὰ πολιτικά· διότι ἐνῷ ὁ α΄ καὶ ὁ β΄ πάρεδρος εἰς πᾶσαν ἐκλογήν, ἐμάχοντο πάντοτε περὶ τῆς πρώτης τάξεως πρὸς ἀλλήλους, αὐτός, μετριόφρων καὶ χωρὶς κεράσματα, ἐξελέγετο ἀσφαλῶς τρίτος ἑκάστοτε, μὴ ὑπάρχοντος τετάρτου συναγωνιστοῦ), ὑπεσχέθη, λέγω, νὰ ὑπάγῃ νὰ συλλειτουργήσῃ τὸν παπα-Διανέλον τὸν Πρωτέκδικον, ἔξω, εἰς τὸ παρεκκλήσιον τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. 

 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ 04

 

Εις τον θάνατον του Λορδ Μπάιρον
Ποίημα Λυρικό

1.

Λευθεριά, για λίγο πάψε να χτυπάς με το σπαθί· τώρα σίμωσε και κλάψε εις του Μπάιρον το κορμί· 

ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ 03

Αμοργός

Kακοί μάρτυρες ανθρώποισιν οφθαλμοί
και ώτα βαρβάρους ψυχάς εχόντων.
HPAKΛEITOΣ

Mε την πατρίδα τους δεμένη στα πανιά και τα κουπιά στον άνεμο κρεμασμένα
Oι ναυαγοί κοιμήθηκαν ήμεροι σαν αγρίμια νεκρά μέσα στων σφουγγαριών τα σεντόνια
Aλλά τα μάτια των φυκιών είναι στραμένα στη θάλασσα
Mήπως τους ξαναφέρει ο νοτιάς με τα φρεσκοβαμένα λατίνια
Kι ένας χαμένος ελέφαντας αξίζει πάντοτε πιο πολύ από δυο στήθια κοριτσιού που σαλεύουν
Mόνο ν' ανάψουνε στα βουνά οι στέγες των ερημοκκλησιών με το μεράκι του αποσπερίτη
Nα κυματίσουνε τα πουλιά στης λεμονιάς τα κατάρτια
Mε της καινούργιας περπατησιάς το σταθερό άσπρο φύσημα
Kαι τότε θά 'ρθουν αέρηδες σώματα κύκνων που μείνανε άσπιλοι τρυφεροί και ακίνητοι
Mες στους οδοστρωτήρες των μαγαζιών μέσα στων λαχανόκηπων τους κυκλώνες
Όταν τα μάτια των γυναικών γίναν κάρβουνα κι έσπασαν οι καρδιές των καστανάδων
Όταν ο θερισμός εσταμάτησε κι άρχισαν οι ελπίδες των γρύλων. 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ 06

Το παλιό βιολί 

Ἄκουσε τ᾿ ἀπόκοσμο τὸ παλιὸ βιολὶ
μέσα στὴ νυχτερινὴ σιγαλιὰ τοῦ Ἀπρίλη
στὸ παλιὸ κουφάρι του μιὰ ψυχὴ λαλεῖ
μὲ τ᾿ ἀχνὰ κι᾿ ἀπάρθενα τῆς ἀγάπης χείλη.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ 11

 

Σοφοί δε προσιόντων

Θεοί μεν γαρ μελλόντων, άνθρωποι δε γιγνομένων,
        σοφοί δε προσιόντων αισθάνονται.

        Φιλόστρατος, Τα ες τον Τυανέα Aπολλώνιον, VΙΙΙ, 7

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ 08

 Ύμνος του μεγάλου Νόστου

Nυχτιές αφέγγαρες ― κρυφέ της μοίρας μου αρραβώνα·
        πιο σκοτεινά βουνά,
που πρωτοδιάβαινα βουβός τ' αμπέλια, ώσμε το γόνα
        κι ώς το λαιμό τρανά·

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ 02

 Ωδή Τέταρτη. Στον Ιερό Λόχο

 στροφή α΄.
    Ας μη βρέξη ποτέ
το σύννεφον, και ο άνεμος
σκληρός ας μη σκορπίση
το χώμα το μακάριον
                'πού σας σκεπάζει.     5

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ 06

 Θεσσαλονίκη ΙΙ

Στη Mυρτώ Kουμβακάλη

Tράνταζε σαν από σεισμό συθέμελα ο Xορτιάτης
κι' ακόντιζε μηνύματα με κόκκινη βαφή.
Γραφή από τρεις και μούγινες μοτάρι και καρφί.
Mε έριχνε η Tούμπα, σε διπλό κρεβάτι, τα χαρτιά της.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ 06

 Οι χαρταετοί

Σε ωρισμένους τόπους ονομάζουν τα χέρια χέρες. Στα Ακροκεραύνια πετούν γυπαετοί. Στις πανωσιές σουρώνει η θάλασσα και αναγαλλιάζει. Στις ανοικτές πλατείες τα παιδιά πετούν τον Μάρτη χρωματιστούς αετούς από χαρτί.
Κόκκινοι, πράσινοι, κίτρινοι και κάποτε γαλάζιοι, οι χάρτινοι αετοί λυσίκομοι και με μακριές ουρές, πετούν επάνω από την πόλι, όπως επάνω από την φτέρη των υψηλών βουνών οι αετοί.
Εκστατικά υψώνουν τα παιδιά τα χέρια. Δείχνουν τους χάρτινους κομήτες με τις μακρυές ουρές. Ουράνιοι δράκοι πιο ψηλά τα αεροπλάνα, βροντούν και γράφουν στο στερέωμα με άσπρους καπνούς τις λέξεις:
ΚΑΛΑ ΛΕΟΝΑ ΝΟΛΑ ΠΥ.
Είναι η ώρα κάτασπρη· η έκστασις γαλάζια. Η πόλις αχνίζει από ηδονή. Κουνούν τις χέρες τα παιδιά και, ακόμα, από τα στόματά των πηδούν σαν πίδακες οι λέξεις:
ΚΑΛΑ ΛΕΟΝΑ ΝΟΛΑ ΠΥ.

Πηγή: Αν. Εμπειρίκος, Οκτάνα, Ίκαρος 1980.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 01

 

Ο Γιώργος Ιωάννου (20 Νοεμβρίου 1927 - 16 Φεβρουαρίου 1985) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, δοκιμιογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Το πραγματικό του όνομα ήταν Γιώργος Σορολόπης.

ΝΙΚΟΣ- ΑΛΕΞΗΣ ΑΣΛΑΝΟΓΛΟΥ 01

Γεννήθηκε το 1931 στη Θεσσαλονίκη από μικρασιάτες γονείς, τον Αναστάσιο Αρσλάνογλου από την Κασταμονή του Πόντου και την Όλγα Αλγιανάκη από τη Σμύρνη. Ο πατέρας του σπούδασε ταπητουργία στο Μιλάνο και ίδρυσε την κλωστουφαντουργία ΜΑΚΕΡ ΑΕ, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Χάνει τη μητέρα του το 1939, όταν ήταν οχτώ χρονών. Στην εφηβεία υιοθέτησε το όνομα Αλέξης (όπως τον αποκαλούσαν ως το τέλος οι φίλοι και οι οικείοι) από τον ομώνυμο ήρωα στο μυθιστόρημα Ταπεινοί και καταφρονεμένοι του Ντοστογιέφσκι. Τελείωσε το τετρατάξιο δημοτικό σχολείο των Εκπαιδευτηρίων Βαλαγιάννη, όπου φοιτούσε και ο λίγο μεγαλύτερός του Μανόλης Αναγνωστάκης και η αδερφή του Λούλα. 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ 02

 Αμνησία

 Η κάθε μέρα σαν τη γομολάστιχα
σβήνει την προηγούμενη και πάει.
Άλλοτε σβήνει την επόμενη,
καμιά φορά ολόκληρη βδομάδα.

ΜΗΝΑΣ ΔΗΜΑΚΗΣ 01

Ο Μηνάς Δημάκης (1913-1980) ήταν Έλληνας ποιητής, συγγραφέας, λογοτέχνης, δοκιμιογράφος και μεταφραστής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ 01

 

Ο Ιωάννης Καρασούτσας (9 Ιουλίου 1824 – 1873) ήταν Έλληνας ποιητής και μεταφραστής. Γεννημένος στην Σμύρνη, έζησε τα μαθητικά του χρόνια στην Ερμούπολη της Σύρου και σπούδασε στην Αθήνα.
Βιογραφία

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ 01

 

Η Ζωή Καρέλλη (Χρυσούλα Αργυριάδου, το γένος Πεντζίκη) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Αδελφός της ήταν ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Ασχολήθηκε με την εκμάθηση ξένων γλωσσών και τη μουσική και παρακολούθησε μαθήματα Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Μετά το 1944 ταξίδεψε σε πολλά μέρη του κόσμου. 

Ι. Μ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ 02

 

Ένα άλλο π.Χ. ή μ.Χ.

Η μνήμη της Χιροσίμα απομένει πάντα ζωντανή στη συνείδηση των ανθρώπων. Εκείνο τον Αύγουστο, του χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε, έτυχε να βρίσκομαι σε ορεινό κατατόπι της Ναυπακτίας, στη Στάχτη, έτσι ονομάζεται. Βαθιά κοιλάδα κι ολόγυρα βουνά, άλλα κατάφυτα, άλλα γυμνά. Ο πόλεμος είχε αποσυρθεί μακριά· αλλ' εκεί, μακριά, εξακολουθούσε απηνής, ακόμη. Ωστόσο εμείς ειρηνεύαμε. Ήμαστε καθώς ο άρρωστος, στην πρώτη ανάρρωση. Ξαναζούσαμε τη μικρή, ταπεινή, καθημερινή ζωή· ξαναβρίσκαμε σιγά σιγά τη διάθεση να υπάρξουμε μέσα στα όρια του φυσικού, του θεμιτού και του άμεσα δυνατού, χωρίς τους εφιαλτικούς διασκελισμούς, τις εκτροπές και τις υπερβολές της αγωνίας, που μας είχε κατά τα προγενέστερα χρόνια δυναστεύσει. Μια μικρή συντροφιά, λίγοι άνθρωποι, με το θάνατο ακόμη στα μάτια, με το θάνατο στην καρδιά. Κι ήταν σαν να προσπαθούσαμε ν' ανοίξουμε ένα παράθυρο στο αίθριο φως, ν' απολησμονηθούμε σιμά σε λίγο τρεχούμενο νεράκι, σ' ένα σύδεντρο, που άνοιγε τα πυκνά του κλαδιά, για να πλάσει ένα μικρό κόσμο γαλήνης.