ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ 05

 Αργυρόκουπα 

Κρουσταλλένιο, διάφανο, γεμάτο
Ἀπ’ ἄδολο κρασὶ ποῦ πορφυρίζει,
Μὲ κούνημα θερμό, μ’ αἴστημα ἀκράτο
Ἕνα φτωχὸ ποτῆρι σ’ ἀντικρύζει,

ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ 06

 

Ανώνυμο ποίημα του Φωτεινού Αϊ Γιάννη 

[...]
να σκουπίσεις αναγνώστη τον ιδρώτα τα δάκρυα που κυλάνε
απ' τα μάγουλα απ' τα μάτια εκείνων που χάσανε στην εξέγερση
τα παιδιά τους· να κλείσεις τ' αυτιά σου για λίγο στο θρήνο

ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ 07

 

Ελληνική εποποιΐα (1940-1941) (απόσπασμα)

Ένας άνεμος καινούργιος, ανυποψίαστος, άρχιζε να φυσάει πάνω στην Αθήνα.

Είταν η ώρα 6 όταν οι σειρήνες της αντιαεροπορικής άμυνας ξύπνησαν την πολιτεία. Ο ουρανός ήταν πεντακάθαρος, λεύκαζε ο όρθρος, μύριζε δροσιά. Στους δρόμους, τους έρημους ακόμα, κρότησαν μερικά παραθυρόφυλλα, κάποιες μπαλκονόπορτες. Οι άνθρωποι ξυπνούσαν ξαφνιασμένοι, ρωτούσαν τους πρώτους διαβάτες.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΟΥΤΗΡΑΣ 06

 

Κακές μέρες 

Κρατώντας ο Φάρης το πακέτο του, έφτασε μόνος σπίτι του. Ο αδελφός του είχε μείνει πίσω πολύ, τον ενοχλούσε τό 'να του παπούτσι και τον έκανε να πηγαίνει κουτσαίνοντας.

Είδε πως δεν είχε φως το δωμάτιο της μάνας του και, γρήγορα ανοίγοντας την πόρτα, είπε με κάποιον τρόμο:

- Μάνα!

- Τί 'ναι παιδί μου; άκουσε την αδύνατη φωνή της να του λέει.

- Μα πώς σκοτεινά;

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ 11

 Ο τζίτζικας και ο γρύλος 

Ειπε μια νυχτα ο τζιτζικας του γρυλλου΄΄
Δεν πας και συ καυμενε να ησυχασης
που ολοι κοιμωνται,κ'εισαι συ μοναχος
οπου περνας τη νυχτα τραγουδωντας;
Ασωτε,ασωτου τεκνο,που ασωτευεις
εναν πολυτιμο καιρο,που εμπορειες
ναν τον οικονομας για να κοιμασαι;

ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ 02

 

Οι τρείς φίλοι

-Μίμησις -

Μέσ' σὲ λαγκάδι σκιερὸ καὶ ἥσυχο μιὰ μέρα,
ρυάκι κρυσταλλένιο,
τὸ πράσινο διαμάντονε χορτάρι πέρα-πέρα
κι' ἄγρια κρίνα μὲ νερὸ ἐδρόσιζε ἀσημένιο.
Ἦταν ἡμέρα ὤμορφη κι' αὐγὴ πολὺ ἀκόμη,
ὄταν ἐφάνησαν ἐκεῖ μαζῆ τρεῖς πεζοδρόμοι.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ 12

ΕΛΕΝΗ

ΤΕΥΚΡΟΣ … ες γην εναλίαν Κύπρον ου μ' εθέσπισεν
οικείν Απόλλων, όνομα νησιωτικόν
Σαλαμίνα θέμενον της εκεί χάριν πάτρας.
……………………………………………………..
ΕΛΕΝΗ: Ουκ ήλθον ες γην Τρωάδ' , αλλ' είδωλον ήν.
…………………………………………………….
ΑΓΓΕΛΟΣ: Τι φής;
Νεφέλης άρ' άλλως είχομεν πόνους πέρι;

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, ΕΛΕΝΗ

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ 09

Ήθελα να μη σε είχα συναντήσει επί της οδού μου· ήθελα να μη σε είχα γνωρίσει εν τω βίω μου! Επότισας και συ αρκετήν την ψυχήν μου πικρίαν, αγαθέ, παράδοξε Τούρκε, ως εάν μη ήρκουν αυτή αι θλίψεις, τας οποίας καθ' εκάστην τη προξενούσιν αι τύχαι των ομοεθνών μου!

ΡΩΜΟΣ ΦΙΛΥΡΑΣ 06

 

Στον Παύλο Νιρβάνα 

Το φως σου πώς γητεύει με, ω Σελήνη,
κ' εσένα, ω καλαμιά, το ανάστημά σου,
απόψε που ρυθμίζουν τη γαλήνη

των κοπαδιών βαρειόηχα τα κουδούνια…
Παραστράτησε ο τζίτζικας του δάσου
και χύνει την ελπίδα στο τραγούδι.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΟΤΟΚΑΣ 06

Λεωνής (απόσπασμα)

Ο δημοτικός Κήπος του Ταξιμιού ήτανε κόσμος ολόκληρος. Για να μπεις πλήρωνες εισιτήριο, οι μεγάλοι ένα γρόσι, τα παιδιά μισό γρόσι, τα μωρά τίποτα. Τα όρια όμως ανάμεσα στις διάφορες ηλικίες δεν ήτανε χαραγμένα πολύ καθαρά και γινόντανε, στην είσοδο, μεγάλες συζητήσεις με τους δημοτικούς υπαλλήλους για το τι έπρεπε να πληρώσει ο καθένας.

ΚΑΙΣΑΡ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 06

ΟΜΙΛΕΙ ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΣΤΡΑΤΗΜΕΝΟΣ ΝΕΟΣ 

Σα μια τοιχογραφία μοιάζω αμνημόνευτη 

σ' ενός λατινικού ναού τα βάθη.

Κάποιου φλωρεντινού τεχνίτη θάτανε

για τούτο κάποια λάμψη ακόμα μένει...

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ 16

 

Κάποιες νύχτες 

Τώρα που πίσω από πέλαγα
έχουν χαθεί τα παλαιά μου οράματα
και δεν με φθάνει η μορφή τους
κι η ανάμνησή τους μ’ άφησε…

Δεν τό ’θελα ποτέ
σε τέτοιες σκέψεις να γυρίσω.
Μα είναι νύχτες,
κάποιες ατέλειωτες,
που από τα πέλαγα
όλως ακούραστα
τα παλαιά μου οράματα
τα φέρνω πίσω.

Από τη συλλογή Έρεβος (1956)

 Κική Δημουλά, Ποιήματα, Ίκαρος, Αθήνα 62005, σ. 14.

ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ 07

 Προσχέδιο δοκιμίου πολιτικής αγωγής 

Οι τσαγκαράδες να φτιάσουν όπως πάντα γερά παπούτσια

Οι εκπαιδευτικοί να συμμορφώνονται με το αναλυτικό πρόγραμμα του Υπουργείου

Οι τροχονόμοι να σημειώνουν με σχολαστικότητα τις παραβάσεις

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ 06

Οι φρεγάδες

Με το πρώτο ανάβλεμμα του ηλιού φάνηκαν οι τέσσερες φρεγάδες αντίκρυ στον Καβομαλιά. Πούθ' ερχόντανε; για πού πήγαιναν; ούτε άκουσε ούτε έμαθε κανείς. Μα πρέπει να ήταν βασιλικές φρεγάδες. Κ' οι τέσσερες λέει, το ίδιο είχαν χτίσιμο· χυτές πρύμη–πλώρη. Κι είχαν τις αρματωσιές τους, βασιλικές και κείνες. Το κατάρτια τους ατόφια μπρούτζινα από κάτω στη σκάτσα ώς απάνω στη γαλέτα· τις αντένες ατσαλένιες· σχοινιά και ξάρτια από καμηλότριχα και τα πανιά τους ολομέταξα.

ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ 06

 

Δος μου την τρικυμία

Δος μου την τρικυμία στα χείλη σου,
τον ήλιο του μεσημεριού στο καυτερό σου δέρμα.
Πονάω τον πόνο σου, γίνομαι ο πόνος σου.
Βασανισμένη των αστερισμών,
πώς να σου ειπώ για την αγάπη.
Τα λόγια φεύγοντας χάνουν τον ήχο τους.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ 16

Η Μαρίνα των βράχων

Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη - Μα πού γύριζες

Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους
Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ 02

 Σὲ περιμένω παντοῦ

Κι ἂν ἔρθει κάποτε ἡ στιγμὴ νὰ χωριστοῦμε, ἀγάπη μου,
μὴ χάσεις τὸ θάρρος σου.
Ἡ πιὸ μεγάλη ἀρετὴ τοῦ ἀνθρώπου, εἶναι νὰ ᾿χει καρδιά.
Μὰ ἡ πιὸ μεγάλη ἀκόμα, εἶναι ὅταν

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ 11

 

Η ΣΙΓΗ

Μια Φλόγα είναι η ψυχή του ανθρώπου· ένα πύρινο πουλί, πηδάει από κλαρί σε κλαρί, από κεφάλι σε κεφάλι, και φωνάζει: «Δεν μπορώ να σταθώ, δεν μπορώ να καώ, κανένας δεν μπορεί να με σβήσει!»

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΥΔΗΣ 02

 

Το μεσημερίατικο φώς 

Το μεσημεριάτικο φως έπεφτε κάθετο
στις βιτρίνες των μαγαζιών
η άσφαλτος
ήταν μια σελίδα γραμμένη με μελάνι μενεξεδί
γεμάτη ιστορίες βαποριών που δεν έχουν πια
όνομα
δεν αγαπούσα τίποτα άλλο

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΚΚΟΣ 04

 

Ο σκύλος μου 

Ο ΣΚΥΛΟΣ μου εἷνε πολὺ πρωτότυπο σκυλί,
Μὰ ἡ πρωτοτυπία του βεβαίως εἶναι τόση,
Ποῦ μερικοὶ τὸν ἀγαποῦν καὶ τὸν μισοῦν πολλοί.
Ἀλλὰ καὶ τὸν συχαίνονται εἰλικρινῶς καμπόσοι!
Ὅμως αὐτὸς τοὺς φίλους του ἀπ’ τοὺς ἐχθροὺς γνωρίζει,
Καὶ διὰ τοῦτο καὶ τοὺς μέν, ὡς καὶ τοὺς δὲ… γαυγίζει!

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ 06

 Ἄλλοτε η θάλασσα...

Ἄλλοτε ἡ θάλασσα μᾶς εἶχε σηκώσει στὰ φτερά της
Μαζί της κατεβαίναμε στὸν ὕπνο
Μαζί της ψαρεύαμε τὰ πουλιὰ στὸν ἀγέρα
Τὶς ἡμέρες κολυμπούσαμε μέσα στὶς φωνὲς καὶ τὰ χρώματα
Τὰ βράδια ξαπλώναμε κάτω ἀπ᾿ τὰ δέντρα καὶ τὰ σύννεφα
Τὶς νύχτες ξυπνούσαμε γιὰ νὰ τραγουδήσουμε
Ἦταν τότε ὁ καιρὸς τρικυμία χαλασμὸς κόσμου
Καὶ μονάχα ὕστερα ἡσυχία
Ἀλλὰ ἐμεῖς πηγαίναμε χωρὶς νὰ μᾶς ἐμποδίζει κανεὶς
Νὰ σκορπᾶμε καὶ νὰ παίρνουμε χαρὰ
Ἀπὸ τοὺς βράχους ὡς τὰ βουνὰ μᾶς ὁδηγοῦσε ὁ Γαλαξίας
Καὶ ὅταν ἔλειπε ἡ θάλασσα ἦταν κοντὰ ὁ Θεός

ΧΡΙΣΤΟΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ 01

Ο Χρίστος Λάσκαρης (1931 - 11 Ιουνίου 2008) ήταν Έλληνας ποιητής.

Γεννήθηκε στο Χάβαρι Ηλείας το 1931 και από μικρή ηλικία είχε εγκατασταθεί στην Πάτρα. Σπούδασε και αποφοίτησε από την Παιδαγωγική Ακαδημία της Τρίπολης χωρίς ποτέ να ασκήσει το επάγγελμα του δασκάλου.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ 05

 Μοναστηράκι 

Τρώει ο ρωμιός απάνω στο μάρμαρο

- μεσημεριάτικες απογνώσεις –

κ’ είναι σα μοναστηράκι του σώματος

γεμάτο φύλλα και πουλιά.

ΔΗΜΩΔΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ 01

 ΑΝΑΚΑΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

Θρήνος, κλαυμὸς καὶ ὀδυρμὸς καὶ στεναγμὸς καὶ λύπη,

θλῖψις ἀπαραμύθητος ἔπεσεν τοῖς Ρωμαίοις.

Ἐχάσασιν τὸ σπίτιν τους, τὴν Πόλην τὴν ἁγία,

τὸ θάρρος καὶ τὸ καύχημα καὶ τὴν ἀπαντοχήν τους.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ 06

 Το Κατινάκι

Το βασίλειό της, φυσικά, ήταν η σκάλα της υπηρεσίας. Ένα κλουβί ψηλό-ψηλό, τετράγωνο, αρματωμένο γύρω-γύρω με σίδερα. Όταν σήκωνες ανάσκελα το κεφάλι, μα τόπο πολύ που να σου πονέσει ο σβέρκος, έβλεπες, εκεί, ψηλά, πολύ ψηλά, ένα κομμάτι γαλάζιον ουρανό, κομμένο στις τέσσερες πλευρές σα με το μαχαίρι. Γυάλιζε η τετράγωνη πλάκα τ΄ ουρανού ολοκάθαρη, σμαλτωμένη, – ψυχή μου! ― λες και την είχανε σφουγγαρίσει με μανία αποβραδίς οι άγγελοι. Αχ, τι ωραία που ήταν! Όμως κι όταν η πλάκα θάμπωνε από συννεφιά, κι όταν μελάνιαζε κακιωμένη από το μπουρίνι, κι όταν η βροντή κυλιότανε μουγκά, φοβερίζοντας – μάννα μου! – πάλι το Κατινάκι τραγουδούσε.― Μπιτ ξεμυαλισμένο είναι, π΄ ανάθεμά το, αυτό το δουλάκι του δεύτερου!

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ 09

 

Ἡ Πατρίδα μας

«Ξένε ποὺ μόνος κι ἔρημος
σὲ ξένους τόπους τρέχεις,
πές μου, ποιὸς εἶναι ὁ τόπος σου
καὶ ποιὰ πατρίδα ἔχεις;»

«Τὴ μακρινὴ πατρίδα μου
πάντα ποθῶ στὰ ξένα.

ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΒΕΛΕΓΓΙΟΣ 04

 ΦΑΙΔΡΑ 

ΠΡΑΞΙΣ ΠΡΩΤΗ
ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΤΡΟΦΟΣ
Κάθισ’ εδώ στο φως και στον αέρα.
Γιατί να μένεις κλεισμένη;

ΦΑΙΔΡΑ
Τίποτε πλέον δεν μ’ ευφραίνει.
Για μένα του κακού φωτίζ’ η μέρα.

ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ 01

Η Μαρία Πολυδούρη (Καλαμάτα, 1 Απριλίου 1902 - Αθήνα, 29 Απριλίου 1930) ήταν Ελληνίδα ποιήτρια της νεορομαντικής σχολής.

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ 07

 

"Όπως οι γάτες" 

Όπως οι γάτες όταν αρρωσταίνουν
κουρνιάζουν στις πιο απόμερες γωνιές
όσο μονάχες τους να γιάνουν
έτσι κι εγώ σ' αυτή την κόχη θ' απομείνω
όσο να πάψει το αίμα μου σε κάθε χτύπο
υπόγεια να σχηματίζει τ' όνομά σου.

(Παρίσι, Μάης 1960)

 Τίτος Πατρίκιος, Θάλασσα Επαγγελίας, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα 1977, σ. 24.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ 08

 

Χαμένα χρόνια

Ἄχ, καὶ νὰ γύριζαν, νά᾿ ρχονταν πίσω
τὰ χρόνια ποὺ ἔζησα πρὶν σ᾿ ἀγαπήσω!
Χρόνια ἀμνημόνευτα σὰ νά ῾ταν ξένα
τὰ χρόνια ποὺ ἔζησα χωρὶς ἐσένα.

Ποτάμι ποὺ ἔτρεξε μὲς σὲ λιθάρια
καὶ δὲν ἐπότισε μηδὲ χορτάρια,
κι᾿ ἡ γῆ τὸ ρούφηξε στ᾿ ἄφωτα βάθη
κι᾿ ὡς καὶ τ᾿ ἀχνάρι του γιὰ πάντα ἐχάθη.

Ἄχ, καὶ νὰ γύριζαν νὰ διπλοζήσω,
ἀγάπη ἀδιάκοπη νὰ σοῦ χαρίσω,
καὶ νά ῾σαι ἡ πρώτη μου, ἐσὺ ἡ στερνή μου,
ἀπὸ τὴ γέννα μου κι᾿ ὣς τὴ θανή μου.

Μισὴ σοῦ χάρισα ζωὴ μονάχα.
Ζωὲς ἀμέτρητες ἤθελα νά ῾χα,
ἔτσι ὅπως πρέπει σου νὰ σ᾿ ἀγαπήσω.
Ἄχ, καὶ νὰ γύριζαν τὰ χρόνια πίσω!

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ 12

 

Μὲ εἶχε καλέσει ὁ γενναῖος φίλος μου, ὁ κὺρ Στέφανος Μ., εἰς τὴν οἰκίαν του τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, διὰ νὰ συμφάγωμεν τὴν ὥραν τοῦ προγεύματος περὶ τὰς δέκα, ἀπὸ συγκατάβασιν καὶ εὐσπλαγχνίαν, διὰ νὰ κάμω κ᾿ ἐγὼ μετὰ τόσα χρόνια *** Πάσχα οἰκιακόν, ἔρημος καὶ ξένος στὰ ξένα. Εὔχαρι καὶ θαλπερὸν ἦτο τὸ ἐσωτερικὸν τῆς ἑστίας του, ἀφοῦ διῆλθον τὴν εὐρεῖαν αὐλήν, μὲ τὴν διάπλατον πύλην, καὶ τοὺς σταύλους τῶν ἀλόγων, καὶ τὴν πρασινάδαν, καὶ τὰς γάστρας τῶν ἀνθέων. Ἡ οἰκογένειά του, ἡ γραῖα Μαρία ἡ συμβία του, ἀφελὴς καὶ ἀρχαϊκή, ὁ υἱός του, ἀμόρφωτος καὶ ἄπλαστος καλὸς ἁμαξηλάτης, κι ὁ ἀδελφός του, στιβαρός, γεροντοπαλλήκαρον, τραχὺς καὶ φιλαλήθης.

ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ 05

 Ελεγείο 

Στη φωτιά του ματιού σου θα χαμογέλασε κάποτε ο Θεός
Θα 'κλεισε την καρδιά της η άνοιξη σα μιας αρχαίας ακρογιαλιάς μαργαριτάρι.
Τώρα καθώς κοιμάσαι λαμπερός
Στους παγωμένους κάμπους που οι αγράμπελες
Γίναν βαλσαμωμένα φτερά μαρμάρινα περιστέρια
Βουβά παιδιά της απαντοχής —
Ήθελα να 'ρθεις μια βραδιά σα βουρκωμένο σύννεφο
Άχνη της πέτρας πάχνη της ελιάς
Γιατί στο αγνό σου μέτωπο
Κάποτε θα 'βλεπα κι εγώ
Το χιόνι των προβάτων και των κρίνων
Μα πέρασες απ' τη ζωή σαν ένα δάκρυ της θάλασσας
Σα λαμπηδόνα καλοκαιριού και στερνοβρόχι του Μάη
Κι ας ήσουν μια φορά κι εσύ ένα γεράνιο κύμα της
Ένα πικρό βότσαλό της
Ένα μικρό χελιδόνι της σ' ένα πανέρημο δάσος
Χωρίς καμπάνα τη χαραυγή χωρίς λυχνάρι το απόβραδο
Με τη ζεστή σου καρδιά γυρισμένη στα ξένα
Στα χαλασμένα δόντια της άλλης ακρογιαλιάς
Στα γκρεμισμένα νησιά της αγριοκερασιάς και της φώκιας.

Νίκος Γκάτσος, Αμοργός, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα ¹¹2007, σ. 34-35.

 

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ 08

Πούσι 

Έπεσε το πούσι αποβραδίς το καραβοφάναρο χαμένο κι έφτασες χωρίς να σε προσμένω μες στην τιμονιέρα να με δεις.

Κάτασπρα φοράς κι έχεις βραχεί, πλέκω σαλαμάστρα τα μαλλιά σου. Κάτου στα νερά του Port Pégassu βρέχει πάντα τέτοιαν εποχή.

Μας παραμονεύει ο θερμαστής με τα δυο του πόδια στις καδένες. Μην κοιτάς ποτέ σου τις αντένες με την τρικυμία· θα ζαλιστείς.

Βλαστημά ο λοστρόμος τον καιρό κι είν' αλάργα τόσο η Τοκοπίλα. Από να φοβάμαι και να καρτερώ κάλλιο περισκόπιο και τορπίλα.

Φύγε! Εσέ σου πρέπει στέρεα γη. Ήρθες να με δεις κι όμως δε μ' είδες· έχω απ' τα μεσάνυχτα πνιγεί χίλια μίλια πέρ' απ' τις Εβρίδες.

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ 06

 Η Γυναίκα της Ζάκυθος 

 

κεφ. 3 Οι Μισολογγίτισσες  

1. Και εσυνέβηκε αυτές τες ημέρες οπού οι Τούρκοι επολιορκούσαν το Μισολόγγι, και συχνά ολημερνίς και κάποτε οληνυχτίς έτρεμε η Ζάκυθο από το κανόνισμα το πολύ.
2. Και κάποιες γυναίκες Μισολογγίτισσες επερπατούσαν τριγύρω γυρεύοντας για τους άνδρες τους, για τα παιδιά τους, για τ' αδέλφια τους που επολεμούσανε.
3. Στην αρχή εντρεπόντανε νά 'βγουνε και επροσμένανε το σκοτάδι για ν' απλώσουν το χέρι, επειδή δεν ήτανε μαθημένες.
4. Και είχανε δούλους και είχανε σε πολλές πεδιάδες και γίδια και πρόβατα και βόιδα πολλά.

ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ 02

 Το τσιράκι του εργαστηρίου

 

Ένας πλούσιος πραγματευτής, περίφημος διά την ειλικρίνειαν της ψυχής και τα καθαρά του σπλάγχνα, όντας πατήρ τριών ωραιοτάτων θυγατέρων, από τες οποίες εις την κάθε μίαν έμελλε να δώση πενήντας χιλιάδες γρόσια προίκα, είχε βάλει τα πράγματά του εις μίαν πολλά φρόνιμην και καλήν τάξιν. Τρόπον τινά εζούσε ωσάν ένας φιλόσοφος, μα τοιούτος, καθώς τον θέλει ο Μέγας Φρειδερίκος, βασιλεύς της Προυσσίας· ήγουν ογλήγορος, επιμελής, και το καλύτερον, οπού ενόμιζε τον εαυτόν του αφεύκτως υπόχρεον διά να συνθέση μίαν σφαίρα τριγύρω του από φιλοπόνους και ειλικρινείς ανθρώπους ωσάν και λόγου του, και το ενόμιζε μεγάλον προτέρημα και χαράν να θρέφωνται, να κερδαίνουν και να κυβερνώνται πολλοί διά μέσου του. Τοιαύτας αρχάς λοιπόν έχοντας, όλες αι υποθέσεις του επήγαιναν δεξιά και καθ' εκάστην επροχωρούσαν από καλόν εις καλύτερον, με όλον οπού άρχισε την πραγματείαν του σχεδόν εκ δανείων. Ο Δεβουσέ (έτσι ωνομάζετο) ήτον από τα περίχωρα του Παρισιού και είχεν αναθραφή εις την απλότητα των ηθών οπού ευρίσκει τινάς μόνον εις τα έξω μέρη. Εσυνήθιζε να λέγη συχνά ένα γνωμικόν οπού είχεν ακούσει από τον πατέρα του, ότι, όταν κάθεται αναπαυμένος κανένας και αφήνη τες ελπίδες του εις εκείνα οπού απόκτησε μίαν φοράν, χωρίς να τα πολλαπλασιάζη πάντοτε, τα σώνει από λίγα λίγα.

ΚΩΣΤΑΣ ΟΥΡΑΝΗΣ 7

 Τα φράγκικα κάστρα της Αχαϊας

Είναι μερικές πόλεις απ' όπου περνάει κανείς συχνά, μα δεν αποφασίζει ποτέ να τις γνωρίσει. Η διαίσθησή του τον ειδοποιεί ότι δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον γι' αυτόν. Έτσι μ' εμένα και με την Πάτρα. Όσες φορές είχα περάσει, δεν είχα νοιώσει την περιέργεια να φέρω τα βήματά μου μακρύτερα από τα καφενεία της παραλίας, όπου, γεμάτος θανάσιμη πλήξη, περίμενα την ώρα του βαποριού ή του τραίνου.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ 10

 Άνοιξη 

Καὶ νά, φουντώνει ἡ ἄνοιξη !

Τὸ νέο μπουμπούκι δένει.

Χύνεται ἡ μεγαλόπνοη

καὶ λιγοθυμισμένη

αὔρα ἀπὸ τὰ τετράψηλα,

καὶ κρυφαναστενάζοντας

λυγάει τὰ κυπαρίσσια.

Οἱ ἴσκιοι ἀλαφρώνουνε, οἱ αὐγές,

καὶ ἡ πελαγίσια

ριπὴ ἀνασταίνει τ' ἀφρολούλουδα

στὰ διάφανα τετράβαθά της πλάτια·

ἀπὸ τὴ μιὰ ὥς τὴν ἄλλη νύχτα

ἀνοίγονται,

σκεπάζονται, ψηλά, τὰ μονοπάτια. . .

Καὶ νά, φουντώνει ἡ ἄνοιξη !

Παντοῦ ὁ λαός, νὰ δράξει τὴ μανία

τὴν ἱερή, ποὺ ἀνάτρομη

σκορπάει στὰ τετραπέρατα ἁρμονία,

κι ἀπ' τὸν ἀγώνα τοῦ κορμιοῦ,

τοῦ νοῦ, τοῦ δέντρου

ὑψώνει ἀντάμα,

σὲ βύθη ἀιτίσια. ἀθώρητα,

τὸ μέγα τῆς χαρᾶς τὸ θάμα !

 

Αγγ. Σικελιανός, Άνοιξη, Αλαφροίσκιωτος, 1909, Αθήνα. 

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ 04

Η Αποκριά 

 

Μακριά σ' έν' άλλο κόσμο γίνηκε αυτή η αποκριά

το γαϊδουράκι γύριζε μες στους έρημους δρόμους

όπου δεν ανάπνεε κανείς

πεθαμένα παιδιά ανέβαιναν ολοένα στον ουρανό

κατέβαιναν μια στιγμή να πάρουν τους αετούς τους που τους είχαν ξεχάσει

έπεφτε χιόνι γυάλινος χαρτοπόλεμος

μάτωνε τις καρδιές

μια γυναίκα γονατισμένη

ανάστρεφε τα μάτια της σα νεκρή

μόνο περνούσαν φάλαγγες στρατιώτες εν δυο

εν δυο με παγωμένα δόντια

 

Το βράδυ βγήκε το φεγγάρι

αποκριάτικο

γεμάτο μίσος

το δέσαν και το πέταξαν στη θάλασσα

μαχαιρωμένο

Μακριά σ' έν' άλλο κόσμο γίνηκε αυτή η αποκριά.

 

Μ. Σαχτούρης, Με το πρόσωπο στον τοίχο, 1952. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 03

 

Τα ηλιοτρόπια των Εβραίων

Κάθε φορά που τρίζει η σκάλα μας,
«λες να ’ναι αυτοί επιτέλους;» σκέφτομαι,
κι ύστερα φεύγω και με τις ώρες
κατακίτρινα ζωγραφίζω ηλιοτρόπια.

Όμως αύριο ώσπου να ξεχαστώ
στην αίθουσα αναμονής, το τραίνο
απ’ την Κρακοβία θα περιμένω.

Κι αργά τη νύχτα, όταν ίσως κατεβούν
ωχροί, σφίγγοντας τα δόντια
«αργήσατε τόσο να μου γράψετε»
θα κάνω δήθεν αδιάφορα.

 Γιώργος Ιωάννου, Τα ηλιοτρόπια των Εβραίων, Ηλιοτρόπια, 1954

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ 06

 

Οι σκλάβοι στα δεσμά τους
 

Ήταν απόγιομα. Ο κόντες Αλέξανδρος Οφιομάχος Φιλάρετος, γερασμένος, σκυφτός, μικρότερος, αλλά με άσπρα κοντά γένια, με χοντρά ροδοκόκκινα χείλη, όπως όλοι οι άνθρωποι του γένους του, επερπατούσε ανήσυχα απάνω στο γραφείο του, τυλιγμένος μέσα σ’ ένα τρίπαλιο πανωφόρι, που το φορούσε από χρόνια πολλά για το σπίτι το χειμώνα. Εκείνη την ημέρα δεν έκανε όμως κρύο.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ 04

 Το σκυλί 

 

Το 'να σκυλί το σκότωσαν

τ' άλλο το πήραν οι γειτόνοι.

 

Βγαίνει τις νύχτες

και κοιτάει το φεγγάρι,

μυρίζει στις μολόχες

που του 'ριχνες ψωμί.

Ύστερα βρίσκει τον τορό

κ' έρχεται με μουσούδα

όλο δροσιές στο μνήμα σου.

 

Κάθεται στα πισινά κι ακούει

τ' άλλο σκυλί που αλυχτάει κάποιο διαβάτη.

Μ. Γκανάς, Μαύρα Λιθάρια, 1980. 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ 03

 

ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Εἰς τῆς χώρας κατὰ πρῶτον τῆς ἁγνῆς αὐτῆς τὰ στήθη
Τῆς Ποιήσεως ὁ θεῖος σπόρος ἐκαλλιεργήθη.
Καὶ τῆς Ὀρφικῆς κιθάρας ἐτιθάσσευον οἱ ἦχοι
Λέοντας, καὶ αὐτομάτους πόλεις ἤγειρον καὶ τείχη.
Ἡ Ἑλλὰς τὸ μέγα ἦτο στάδιον τῆς διανοίας.
Τῶν Ἐπιστημῶν τὸ πάλαι καὶ Τεχνῶν τὰς αἰωνίας
Ἔθηκεν ἡ πρώτη βάσεις,
Καὶ διδάσκαλος κατέστη τῶν λαῶν τῆς γῆς ἁπάσης.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΗΣ 10

Καινούργια Αθήνα 

 

Απ’ την παλιά σου εποχή τίποτε δεν σου μένει
και κάθε μέρα κι από μια ανάμνησις σου σβήνει,
οι πιο αρχαίοι κάτοικοι περνούνε πια για ξένοι
κι ένα σπιτάκι σου μικρό ολόρθο δεν θα μείνει.
Και θαύμα πώς εσώθησαν μέσα στα τόσα νέα,
οι άγιοι Θεόδωροι και η Καπνικαρέα.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ 03

 Η άνθρωπος 

 

Εγώ, γυναίκα, η άνθρωπος,
ζητούσα το πρόσωπό Σου πάντοτε,
ήταν ως τώρα του ανδρός
και δεν μπορώ αλλιώς να το γνωρίσω.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΚΕΛΑΣ 02

 

Μετά δύο έτη διήλθαμεν εκ νέου το θέρος εις το αυτό, αγαπητόν χωρίον. Των δύο χωριστών εκεί διαμονών αι λεπτομέρειαι συγχέονται εις την ενθύμησίν μου. Κατά την δευτέραν, νομίζω, επεδόθημεν ειςτην στρατηγικήν, αρχηγούντος του Μιχαλάκη, και εδημιουργήσαμεν προς πόλεμον τάγματα ολόκληρα χάρτινων πετεινών, έκαστον τάγμα διαφόρου χρώματος. Ολιγώτερον ανώδυνος απέβη δι'εμέ άλλη του Μιχαλάκη έμπνευσις. Ηθέλησε να μεταβάλωμεν το σχέδιον του κήπου. Επεχειρήσαμεν λοιπόν μίαν Κυριακήν την εκρίζωσιν και μεταφύτευσιν των θάμνων, λησμονούντες ότι ουδέν δικαίωμα είχαμεν προς τούτο. Εν εκ των πρώτων διδαγμάτων της μητρός μου ήτο να σέβωμαι την ξένην ιδιοκτησίαν. Ποτέ δεν επέτρεψε να κόψω άνθος εις κήπον ξένον, και τώρα να εκριζώνω φυτά! Η εγκληματική μας πράξις ετιμωρήθη αυστηρώς. Τότε πρώτην και μόνην φοράν, εχειροτονήθην. Προς αποφυγήν τηςεπικείμενης ποινής έτρεχα εντός του κήπου, κυνηγούμενος από τον πατέρα μου. Δεν μ' ετιμώρησεν όμως εκείνος ότε με συνέλαβε. Με ωδήγησε μετανοούντα ειςτην μητέρα μου και παρ' εκείνης έλαβα τα επίχειρα της κακίας μου.