ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ 07

 ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΟ 

Σαράντα σβέρκοι βωδινοί με λαδωμένες μπούκλες,

σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες

ξετσίπωτοι, ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι

ντυμένοι στα μαλάματα κ' επίσημη κι ωραίοι.

 

Σαράντα λύκοι με προβιά (γι' αφτούς βαρά η καμπάνα)

καθένας γουρουνόπουλο, καθένας νταμιτζάνα! 

Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσαν στο τζάκι,

κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στο μπατζάκι.

 

Όξ' ο κοσμάκης  φώναζε: "Πεινάμε τέτιες μέρες"

γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες

κ' οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυρέοι

άνοιξαν τα οαράθυρα και κράξαν: "Είστε αθέοι". 

 

 Πηγή: Κ. Πορφύρη, Ποιητική ανθολογία 1650- 1964, Εκδόσεις Τάκη Δρακόπουλου 1964, Κ. Βάρναλης Πρωτοχρονιάτικο, σ. 80- 81.

 

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ 11

 

Η ΣΤΑΧΟΜΑΖΩΧΤΡΑ
(ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΝ ΔΙΗΓΗΜΑ)

Μεγάλην ἐξέφρασεν ἔκπληξιν ἡ γειτόνισσα τὸ Ζερμπινιώ, ἰδοῦσα τῇ ἡμέρᾳ τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους 187… τὴν θεια-Ἀχτίτσα φοροῦσαν καινουργῆ μανδήλαν, καὶ τὸν Γέρο καὶ τὴν Πατρώνα μὲ καθαρὰ ὑποκαμισάκια καὶ μὲ νέα πέδιλα.

ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ 08

 Αμάξι στη βροχή

Ώρα, προσμένει μοναχή
η άμαξα, κάτω απ' τη βροχή,
και δεν τη μέλει.
κι είναι σα να την τυραννά
πιότερο η ξένη γειτονιά
που δεν τη θέλει.

ΜΑΡΚΟΣ ΜΕΣΚΟΣ 05

 Ο γάμος 

 

Εύθυμο πλήθος βούιζε στο σοκάκι. Και
τα νταούλια με ρυθμούς χαράς γέμιζαν τη νύχτα.
Τη νύφη ετοίμαζαν οι φίλες και καθώς το ρακί
γύριζε από χέρι σε χέρι
αραιές και που έπεφταν λευκές νιφάδες.
(Σωπάτε, σωπάτε
ο γάμος είναι φτωχός).

Μάρκος Μέσκος, «Ο γάμος», Μαύρο δάσος (Ποιήματα 1958-1986), Νεφέλη, Αθήνα 1999, σ. 143.

ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ 04

 ΕΛΙΑ 

Στην κουφάλα σου εφώλιασε μελίσσι,

γέρικη ελιά, που γέρνεις με τη λίγη

πρασινάδα που ακόμα σε τυλίγει

σα νάθελε να σε νεκροστολίσει.

 

Και το κάθε πουλάκι, στο μεθύσι

της αγάπης πιπίζοντας, ανοίγει

στο κλαρί σου ερωτιάρικο κυνήγι,

στο κλαρί σου που δεν θα ξανανθίσει.

 

Ώ πόσο στη θανή θα σε γλυκάνουν,

με τη μαγευτικιά βοή που κάνουν,

ολοζώντανης νιότης ομορφάδες

 

που σα θύμησες μέσα σου πληθαίνουν.

Ώ να μπορούσαν έτσι να πεθαίνουν

και άλλες ψυχές, της ψυχής σου αδερφάδες. 

 

 Πηγή: Κ. Πορφύρη, Ποιητική ανθολογία 1650- 1964, Εκδόσεις Τάκη Δρακόπουλου 1964, Λ. Μαβίλης, Ελιά, σ. 338.

 

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ

 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 

Φθινόπωρο σ' αγάπησατην ώρα που τα φύλλα

πέφτουν κι αφήνουν τα κλαριά γυμνά για το χειμώνα,

που βιάζονται τα δειλινά, κ' είναι τα ρόδα μήλα,

κ' είναι τα βράδια μόνα...

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Θ ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΣ 01

 Ο Γεώργιος Θ. Βαφόπουλος (Γευγελή, 6 Σεπτεμβρίου 1903 - Θεσσαλονίκη, 15 Σεπτεμβρίου 1996) ήταν Έλληνας ποιητής, καταγόμενος από τη Γευγελή. 

ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΊΤΗΣ 06

Η ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ

Πες μας που πήγε ο Αύγουστος με τα καμπαναριά του

το γέλιο σου που γέμιζε το σπίτι με βροχή

τώρα μας δείχνει ο άνεμος γυμνή την αγκαλιά του

ω πρόσωπο που σκέπασε σε μάρμαρο η σιγή.

 

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ 07

 

Γιούγκερμαν

Τ’ όνειρο

Όταν η «Κλεοπάτρα» φούνταρε στη ράδα, μπρος στην κοιμισμένη Μυτιλήνη, μόλις αχνορόδιζε η Ανατολή. Τη νύχτα της τραμουντάνας και της φουρτούνας την ακολούθησε γλυκοχάραμα ήρεμο κι απαλό πάνω στη γη, που ξυπνούσε πρόσχαρα· πάνω στη θάλασσα, που λικνιζόταν με βαθύχρωμες ανασαιμιές. Λευκή καταχνιά πλανιόταν νωχελικά στους κυματισμούς του λιόφυτου κάμπου, ως τα ριζά των βουνών. Από τα σπίτια της πολιτείας και των ολόγυρα χωριών μερικοί καπνοί, το ίδιο άσπροι με την καταχνιά που καθόταν στη γη, ψήλωσαν νωχελικά προς το σταχτή αυγερινό ουρανό, κι απόμειναν μετέωροι στην αδράνεια του ψυχρού αγέρα. Οι ανάριες φωνές των ανθρώπων που είχαν ξυπνήσει, αντηχούσαν με καθαράδα κρουστού κρυστάλλου μες στην ύλη της πεντακάθαρης σιωπής. Κάποιος πετεινός λάλησε, κάποιο πουλάκι κελάηδησε. Ο ουρανός της Ανατολής φωτίστηκε διακριτικά, προμηνώντας τον ερχομό της ημέρας. Κατά το βασίλεμα, οι κορφές των βουνών ρόδισαν αχνά, έτοιμες, πρώτες αυτές, να δεχτούν τις αχτίνες του ήλιου.

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ 06

 

Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ 

Σ' όλη μου τη ζωή ήμουν στον πόλεμο.

Μέσα σε χαρακώματα γιομάτα βροχή 

όταν έβγαινε ο ήλιος. Τη νύχτα περνούσα ποτάμια.

Στο ένα μου χέρι, στο ένα μου πόδι, στο μέτωπο, επίδεσμοι.

Στο άλλο μου χέρι, στο άλλο μου πόδι, στο στήθος μου, λάσπες.

Στα μάτια μου, μόνο σιωπή και παράπονο.

Στα χείλη μου ανάμεσα ένα τριαντάφυλλο,

κι απ' αυτό κρεμασμένο, σαν ένας γυλιός

με τα υπάρχοντα όλης μου της ζωής εδώ κάτω,

ένα χαμόγελο.  

 Πηγή: Κ. Πορφύρη, Ποιητική ανθολογία 1650- 1964, Εκδόσεις Τάκη Δρακόπουλου 1964, Ν. Βρεττάκος, Ο ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ, σελ. 109.

 

 

ΑΧΙΛΛΕΥΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ 01

Ο Αχιλλέας Παράσχος (πραγματικό όνομα Νασάκης ή Νασίκογλου· Ναύπλιο 1838 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1895) ήταν Έλληνας ρομαντικός ποιητής του 19ου αιώνα, εκπρόσωπος της πρώτης Αθηναϊκής σχολής. Παράσχος ήταν το μικρό όνομα του πατέρα του. 

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΒΟΥΤΗΡΑΣ 05

 Γιατί λυπάσαι;

Όταν αφήσανε τον Κούρμα απ΄ τη φυλακή, ήτανε νύχτα. Και του φάνηκε παράξενο, πώς τον βγάλανε τέτοια ώρα, και γιατί. Αλλά χωρίς να ρωτήσει, χωρίς τίποτα να πει, έφυγε και πήρε το δρόμο της πόλης.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ 10

 

Οι λογιώτατοι
 

Παιδιά ηλικιωμένα είν' τα λεγόμενα

Έλληνες με δύο λάμδα και δασεία, 

Ορθογραφία, και σύνταξη, κ' επόμενα,

Κάνουν όλη τους τώρα αξία.

Μα σε λίγον καιρόν αναστενόμενα,

Και φθάνοντας σε νόμιμη ηλικία,

Θα αφίσουν τούτα τα παιδοριευόμενα,

Για άλλη ανθρωπιά, για διάφορη πορεία.

Θα αφήσουν τες ψιλές και τες δασείες,

Τες οξείες, βαρείες, περισπωμένες,

Τες μακρές συλλαβές, και τες βραχείες,

Κι άλλες παιδιαροσύνες 'περασμένες,

Και θε να στρέφουν τότε τα μυαλά τους,

Εκεί που τους καλεί η ανθρωπιά τους.

 

 Πηγή: Κ. Πορφύρη, Ποιητική ανθολογία 1650- 1964, Εκδόσεις Τάκη Δρακόπουλου 1964, Ανδρέας Λασκαράτος, Οι λογιώτατοι, σ. 320- 321.

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ 11

 ΡΙΜΑ 

Χείλια, φρουροί της αγάπης μου που είταν να σβήσει

χέρια, δεσμά της νιότης μου που ήταν να φύγει

χρώμα προσώπου χαμένου κάπου στη φύση

δέντρα... πουλιά... κυνήγι...

 

Κορμί, μαύρο μες το λιοπύρι σαν το σταφύλι

κορμί πλούσιο καράβι μου, που ταξιδεύεις;

Είναι η ώρα που πνίγεται το δείλι

και κουράζομαι ψάχνοντας τα ερέβη...

 

( Η ζωή μας κάθε μέρα λιγοστεύει). 

Πηγή: Κ. Πορφύρη, Ποιητική ανθολογία 1650- 1964, Εκδόσεις Τάκη Δρακόπουλου 1964, Γ. Σεφέρης "Ριμα" σ. 501. 

ΡΩΜΟΣ ΦΙΛΥΡΑΣ 05

 Νέα Εισόδια 

 Εκύλαγε η ζωή μου σαν τ’ ολόφεγγο
νερό του καταρράχτη στα λαγκάδια,
έπλεκε των ονείρων τούς ιστούς
κι έκλωθε της μαγείας τα υφάδια.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΟΤΟΚΑΣ 05

 

Όταν μιλούμε σήμερα για ελληνική παράδοση, βάζουμε στο νου μια πνευματική και ηθική εξέλιξη μακρόσυρτη και πολυποίκιλη, με πλήθος διακλαδώσεις που μπλέκονται αναμεταξύ τους και συχνά αντιστρατεύονται η μια στην άλλη, μα δημιουργούν ωστόσο ένα σύνολο ενιαίο, με θαυμαστό πλούτο μορφών. Φτωχός λοιπόν μας φαίνεται ο ζήλος των διανοητών που πασχίζουν να περιορίσουν την παράδοσή μας σ' ένα μικρό διάστημα χρόνου, έξαφνα στις τρεις γενεές του 5ου αιώνα π.Χ., όσο κι αν είναι περίλαμπρη και καταπληκτική και μοναδική στην ιστορία του κόσμου η πνευματική συγκομιδή της κλασικής εποχής.

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ 08

 

Το μόνον της ζωής του ταξείδιον 

 Ότε μ' εστρατολόγουν δια το έντιμον των ραπτών επάγγελμα, ουδεμία υπόσχεσίς των ενεποίησεν επί της παιδικής μου φαντασίας τόσον γοητευτικήν εντύπωσιν, όσον η διαβεβαίωσις, ότι εν Κωνσταντινουπόλει έμελλον να ράπτω τα φορέματα της θυγατρός του Βασιλέως.
    Εγνώριζον πολύ καλά ότι “οι βασιλοπούλαις” έχουν εξαιρετικήν τινα αδυναμίαν εις τα ραφτόπουλα, μάλιστα, όταν αυτά ηξεύρουν να τραγουδούν τους επαίνους των θελγήτρων αυτών, ενώ ράπτουν τα “βλατιά”, με τα οποία στολίζουσι τα κάλλη των.

ΤΑΚΗΣ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ 05

Μαρία 

 Εξω από το παράθυρο έλαμπε το πέλαγος.
Θα τρελλαθώ αν χαθεί το πέλαγος, είπε η Μαρία.
‘Εκρυβε με τα χέρια τη γυμνότητα,
παράφορη, γυρίζοντας
με μια τρομαχτικήν απόγνωση σ’ όλα τα κέντρα,
σ’ όλους τους κινηματογράφους της πρωτεύουσας.
Τον γύρευε. Ρωτούσε τους πορτιέρηδες επίμονα.
Παραξενεύονταν που δεν τον είχε ιδεί κανείς.
Πού νάναι; πού είναι; πες μου τώρα, πες μου εσύ.
Πάντα γυμνή, τόσο άμυαλη. Και ξάφνου
μέσα στο φως: Λευτέρη! φώναξε
κι όρμησε πάνω του.
Μα εκείνος
είταν βουβός, πολύ βουβός, ένας χαμένος
ίσκιος. Και την έσυρε. Και πέθαναν.
Τους πήρε το τιμόνι στον κατήφορο, τους τσάκισε
τα κόκκαλα και τα νεφρά. Πολύν καιρό
κατόπι μας βασάνισε η ψυχή τους.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ 06

 

Το γιούσουρι 

 

Όταν το πρωτάκουσα, ήμουν παιδί στα σπάργανα. Και σαν έφτασα εικοσάχρονο παλικάρι, έλεγαν ακόμη για κείνο, με τον ίδιο θαυμασμό και περισσότερη φρίκη. Το γιούσουρι, το αντρειωμένο γιούσουρι, που βρίσκεται στον κόρφο του Βόλου! Το γιούσουρι, που ώρες ψηλώνει και θεριεύει ως το πρόσωπο της θάλασσας· ώρες χαμηλώνει και γίνεται κάστρο αγύριστο με τους ρόζους και τα κλαδιά, με τις ρίζες και τ’ αντιρίμματα! Κάτω στο νησί μας το έχουν μόλογο! Γενιά σε γενιά το παραδίνουν οι ναύτες και πάει από πατέρα σε παιδί, από παιδί σε αγγόνι, πάντα μεγάλο, θαυμαστό πάντα, σκληρό σαν σίδερο, δυνατό σαν λέοντας, ψυχωμένο κι αθάνατο σαν στοιχειό.

ΚΙΚΗ ΔΗΜΟΥΛΑ 13

 Ένα ματσάκι ωχρότητα 

 

Με συνοδεύει φιλικά ένας μοναχικός περίπατος.
Για καλή μου τύχη
πηγαίναμε κι οι δυο μας προς τα εκεί.

ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ 06

 

Φοβάμαι

Φοβάμαι
τους ανθρώπους που εφτά χρόνια
έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι
και μια ωραία πρωία —μεσούντος κάποιου Ιουλίου—
Βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας
«Δώστε τη χούντα στον λαό».

ΚΑΙΣΑΡ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 05

 Έκλυτη, ένα γρανίτινον όραμα 

  Ε.Τ.

Έκλυτη, ένα γρανίτινον όραμα, είναι πλασμένη
για των αισθήσεων τις μακρές, δεινές επιληψίες.

Όταν την κόμη λύνοντας, μια άναστρη νύκτα απλώνει
στους ουρανούς τους πολικούς βαθύγηρων κατόπτρων,
λάμπει, μαστίγιο πύρινο των ληθαργούντων πόθων,
επίφοβη σα βάραθρο κι ωραία σαν αμαρτία.

Δεν είναι πλάσμα των φθαρτών, κρυστάλλινων ερώτων.
μιας λυρικής παραφοράς η φλόγα η θαλασσιά:

Σφίγγα ορειχάλκινη, είδωλο μιας σκοτεινής μαγείας,
για τις σκληρές προορίζεται των Ασιανών λατρείες,
για τους μοιραίους, υστερικούς φετιχισμούς των Μαύρων.

Κ. Εμμανουήλ, Ποιήματα, Ερμής 2001. 

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ 01

 Ο Τάσος (Παντελεήμων - Αναστάσιος) Λειβαδίτης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 20 Απριλίου 1922 και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο Μεταξουργείο. Ήταν γιος του Λύσανδρου Λειβαδίτη, εμπόρου με καταγωγή από την Κοντοβάζαινα Αρκαδίας, και της αθηναίας Βασιλικής Κοντοπούλου. Αδελφός του ήταν ο κωμικός ηθοποιός Αλέκος Λειβαδίτης (1914-1980), που διέπρεψε στην επιθεώρηση και ανιψιός του ο επίσης ηθοποιός Θάνος Λειβαδίτης (1934-2005), γνωστός από τις τηλεοπτικές του εμφανίσεις. Ο Τάσος Λειβαδίτης είναι ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Η ποίησή του κυριαρχείται από τη σπαρακτική υπαρξιακή του αγωνία, η οποία εκδηλώνεται αρχικά ως έκφραση τρυφερότητας και συμπόνιας στο πλαίσιο του αισιόδοξου σοσιαλιστικού ρεαλισμού και στη δεύτερη φάση του έργου του ως εσωτερική αναδίπλωση και αναζήτηση του νοήματος της ζωής στο παρελθόν ύστερα από τη διάψευση των προσδοκιών και την προδοσία του καλλιτέχνη ως αγωνιστή για έναν καλύτερο κόσμο. Στίχοι του ποιητή έχουν μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη («Βρέχει στη φτωχογειτονιά», «Σαββατόβραδο», «Δραπετσώνα» κ.α), τον Μάνο Λοΐζο, τον Στέλιο Βαμβακάρη, τον Μίμη Πλέσσα, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Γιώργο Τσαγκάρη και άλλους έλληνες συνθέτες.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΥΔΗΣ 01

 Ο Νίκος Καρύδης γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου χωρίς να πάρει πτυχίο. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Γλάρος και μετά τον πόλεμο τον Ίκαρο, από κοινού με τους Αλέκο Πατσιφά και Μάριο Πλωρίτη. Ιδρυτικό μέλος του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν και σύμβουλός του τελευταίου ως το 1952, διετέλεσε επίσης μέλος του Δ.Σ. και εντεταλμένος σύμβουλος του Εθνικού Θεάτρου (1974-1981). Πέθανε στην Αθήνα. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε με δημοσιεύσεις στα περιοδικά Νέα Εστία και Ελεύθερα Γράμματα. Το 1944 εκδόθηκε η ποιητική συλλογή του Λιοπύρι. Τιμήθηκε με το βραβείο της Ομάδας των Δώδεκα (1958 για τη συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα) και το βραβείο του Ιδρύματος Ουράνη (1983 για την ποιητική συλλογή Καπνός αι ημέραι μου). Η ποίησή του στρέφεται γύρω από το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητή που βιώνει έντονο το συναίσθημα του φθαρτού της ζωής. Η γραφή του αξιοποιεί στοιχεία από διάφορα λογοτεχνικά ρεύματα, κυρίως από το συμβολισμό και τον υπερρεαλισμό. Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από το Μάνο Χατζηδάκι και το Γιάννη Σπανό.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ 15

Δώρο Ασημένιο Ποίημα 

 Ξέρω πως είναι τίποτε όλ' αυτά και πως η γλώσσα
που μιλώ δεν έχει αλφάβητο

Aφού και ο ήλιος και τα κύματα είναι μια γραφή συλ-
λαβική που την αποκρυπτογραφείς μονάχα στους και-
ρούς της λύπης και της εξορίας

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ 10

 Ήτον

Ωραία καλοκαιριάτικη μέρα, γυρίζω στα χαριτωμένα στενά δρομάκια του Ήτον, μπαίνω στην κοσμοξάκουστη σχολή, όπου σπουδάζει, από το Δημοτικό ώς το Γυμνάσιο, η αριστοκρατία της Αγγλίας.

[...]

Τέτοια συμπύκνωση πεθυμιάς και νοσταλγίας νιώθεις αναπνέοντας τον αγέρα τούτο του Ήτον. Όλοι σχεδόν οι αρχηγοί του εγγλέζικου έθνους τους τελευταίους αιώνες πέρασαν εδώ μέσα, στους τοίχους τούτους και τις πρασινάδες, την παιδική κι εφηβική τους ηλικία, και τούτες οι κλειστές αυλές κι οι τριζοκοπούσες παμπάλαιες σκάλες και το γιασεμί τούτο που ανθίζει στις δοξαρωτές πόρτες θα ’μειναν σε όλη τους τη ζωή η μεγάλη τους αγιάτρευτη νοσταλγία.

[…]

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ 03

 Eroica I

Στον Kύριο Δ. Λ.    αισθητικό από το Mεσολόγγι       Tο ποδοβολητό και οι σκληριές φτάσαν στο κατακόρυφο – μεσημεριάτικο, την ώρα που ο κόσμος θέλει να ησυχάσει μετά το φαγητό.      Μια γυναίκα έβαλε τη φωνή απ’ το κατώφλι της καγκελόπορτας:      – Ε! δεν πάτε να παίξετε και παρακάτω! Παληόπαιδα!      – Αλτ! πρόσταξε ο αρχηγός.

ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΒΕΛΕΓΓΙΟΣ 04

 

Ἦταν ὡραῖες ᾑ στιγμὲς ἐκεῖνες   ζήλεια, τὰ παράπονα, ἡ ὀργή. Γιατὶ ἦτον ἔρωτος μεγάλου ἀντάρα, ἦτον ὀδύνης ἀπελπιστικὴ κραυγή.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ 04

 Πέντε Ποιήματα μέσ' το Σκοτάδι. Εικόνα 

 Γυρίζει μόνος
στα χείλη του παντάνασσα σιωπή
συνέχεια των πουλιών τα μαλλιά του.
Ωχρός
με βουλιαγμένα όνειρα κι ανέγγιχτος
νερό τρεχάμενο στα ρείθρα, ωχρός
έλληνας.
Πάντα ο δρόμος μέσ' στα μάτια του
κ' η λάμψη απ' τη φωτιά
που καταλύει
τη νύχτα.
Γυρίζει μόνος
στα χέρια του κλαδί από ελιά
γεμάτος πόνο χάνεται στα δειλινά
αισθάνεται
πως όλα χάθηκαν.
Mην του μιλάτε είναι άνεργος
τα χέρια στις τσέπες του
σαν δυο χειροβομβίδες.
Mην του μιλάτε δε μιλούν στους καθρέφτες.
Άνθη της λεμονιάς
λουλούδια του ανέμου
στεφάνωσέ τον Άνοιξη
τον κλώθει ο θάνατος.

Ν. Καρούζος, Ποιήματα, Ίκαρος 1993. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ 05

 Ταξίδι

Kάτω από ένα πεύκο
O αγέρας δε φυσούσε
Tραγούδαγε τον ύπνο
Mια κοπέλα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΟΚΚΟΣ 03

 

ΕΙΔΑ ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΟ

Ἤμουνα σ' ἕνα μεγαλώτατο μπαλόνι
Καὶ βρέθηκ' ἄξαφνα ψηλὰ εἰς τὰ οὐράνια…
Μέσα σὲ κειὸ τὸ ἐναέριο βαγόνι
Ἐγύριζαν ὀμπρός μου οἱ κόσμοι σὰ ῥοδάνια,
Τόσο, ὅπου μοῦ ἦρθε μιὰ φρικτὴ σκοτοῦρα
Σὲ κείνη τὴν ἀτέλειωτη ἀνακατοσοῦρα.

ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΒΕΛΕΓΓΙΟΣ 03

 

Ω ΓΗ ΜΗΤΕΡΑ

Σὺ μὲ τὸ πνεῦμά σου τὸ μυστηριακό,
ὦ Γῆ μητέρα, μ' ἔχεις ποτισμένο.
Αὐτὸ τὸ πνεῦμα σου παντοῦ εἶναι σκορπισμένο.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ 08

 

Το σπίτι σου 

Τίποτε δὲν ἄλλαξε ἀπ᾿ τὸ σπίτι σου
κι ἀπ᾿ τὸ δρόμο κι ἀπ᾿ τὴ γειτονιά.
Μόνον ἡ παλιὰ βρυσούλα στέρεψε
στὴν ἀντικρινή σου τὴ γωνιά.

Τίποτε δὲν ἄλλαξε ἀπ᾿ τὸ σπίτι σου.
Βιαστικὸς διαβάτης τὸ θωρῶ
καί, ξεχνώντας πόσα χρόνια πέρασαν,
σὰ καὶ τότε πάλι λαχταρῶ...

Λαχταρῶ ν᾿ ἀνοίξεις τὸ παράθυρο
καὶ στὸ διάβα μου ἄξαφνα νὰ βγεῖς,
γελαστῆ παιδούλα καστανόξανθη,
χάραμα ἀπριλιάτικης αὐγῆς.

Σφαλιστὸ ἀπομένει τὸ παράθυρο
κι ἂν τ᾿ ἀνοίξεις, μι᾿ ἄλλη θὰ φανεῖ.
Μόνο στὸ παράθυρο τῆς θύμησης
βγαίνεις ἴδια καὶ παντοτινή.

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ 06

 

Διέξοδο 

Ήθελε να κερδίσει την ελευθερία της-
έτσι έλεγε τουλάχιστον,
γεμάτη περιφρόνηση γι' αυτό που ήταν ο κόσμος της
γεμάτη φόβο για ό,τι δεν ήταν κόσμος της.
Ένα διάστημα σχετίστηκε με καλλιτέχνες
κι αριστερούς διανοούμενους.
Έγκαιρα δέχτηκε πως η ελευθερία
εξαρτιόταν από οικονομικούς παράγοντες
(η ομορφιά της μόλις που άρχιζε να φθείρεται).
Παντρεύτηκε στην πρώτη σίγουρη ευκαιρία
και κάθε βράδυ, στο παγωμένο της κρεβάτι
βρίσκει πως η ζωή είναι παράλογη, εχθρική και σύντομη.

Τ. Πατρίκιος, Μαθητεία ξανά, Διάττων 1991.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ 05

 

 Δίχως Θεό

― Είμαι ένας δειλός, είπε. Μη με διακόπτεις, έχω ανάγκη από την ειλικρίνεια εκείνη που δεν ξέρει από αισθηματολογίες, τύπους. Τη γοργή και ψυχρή ειλικρίνεια. Παράτησα τη Νίνα (εδώ, στ’ όνομα που είχε να το προφέρει τόσα χρόνια, η φωνή του βράχνιασε) από καθαρή δειλία, μιαν επαίσχυντη λιποταξία απέναντι στη ζωή. Θαρρώ πως την παράτησα γιατί την αγαπούσα. Το καταλαβαίνεις αυτό; Όχι, φυσικά. Είναι από κείνα που δοκιμάζει κανείς μα που δεν τα καταλαβαίνει. Ήθελα να την κάνω ευτυχισμένη, αυτό είναι, ένιωθα την πυρωμένη ανάγκη να της δώσω το μεγαλύτερο ποσοστό ευτυχίας, πλούτο, χαρά, ηδονή, τρέλλα, ό,τι μπορεί να γνωρίσει στον ανώτατο βαθμό ένα ανθρώπινο πλάσμα στη γη. Είταν παράλογο, μαθηματικά αδύνατο. Δεν είν’ έτσι; Έφυγα γιατί καταλάβαινα πως με τα μέσα μου δε θα μπορούσα ποτέ να κατορθώσω τίποτα, το παραμικρό.

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ 05

Πειρασμός

 Έστησ' ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Aπρίλη,
Kι' η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα,
Kαι μες στη σκιά που φούντωσε και κλει δροσιές και μόσχους
Aνάκουστος κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος.
Nερά καθάρια και γλυκά, νερά χαριτωμένα,
Xύνονται μες στην άβυσσο τη μοσχοβολισμένη,
Kαι παίρνουνε το μόσχο της, κι' αφήνουν τη δροσιά τους,
Kι' ούλα στον ήλιο δείχνοντας τα πλούτια της πηγής τους,
Tρέχουν εδώ, τρέχουν εκεί, και κάνουν σαν αηδόνια.
Έξ' αναβρύζει κι' η ζωή, σ' γη, σ' ουρανό, σε κύμα.
Aλλά στης λίμνης το νερό, π' ακίνητό 'ναι κι άσπρο,
Aκίνητ' όπου κι' αν ιδής, και κάτασπρ' ώς τον πάτο,
Mε μικρόν ίσκιον άγνωρον έπαιξ' η πεταλούδα,
Που 'χ' ευωδίσει τς ύπνους της μέσα στον άγριο κρίνο.
Aλαφροΐσκιωτε καλέ, για πες απόψε τί 'δες·
Nύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!
Xωρίς ποσώς γης, ουρανός και θάλασσα να πνένε,
Oυδ' όσο κάν' η μέλισσα κοντά στο λουλουδάκι,
Γύρου σε κάτι ατάραχο π' ασπρίζει μες στη λίμνη,
Mονάχο ανακατώθηκε το στρογγυλό φεγγάρι,
Kι' όμορφη βγαίνει κορασιά ντυμένη με το φως του.

Δ. Σολωμός, Ποιήματα, Ίκαρος 1948.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ 11

ΠΑΣΧΑ ΡΩΜΕΪΚΟ
ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑ

Ὁ μπαρμπα-Πύπης, ὁ γηραιὸς φίλος μου, εἶχεν ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, σχημάτων καὶ μεγεθῶν, ὅλα ἐκ παλαιοῦ χρόνου καὶ ὅλα κατακαίνουργια, τὰ ὁποῖα ἐφόρει ἐκ περιτροπῆς μετὰ τοῦ εὐπρεποῦς μαύρου ἱματίου του κατὰ τὰς μεγάλας ἑορτὰς τοῦ ἐνιαυτοῦ, ὁπόταν ἔκαμνε δύο ἢ τρεῖς περιπάτους ἀπὸ τῆς μιᾶς πλατείας εἰς τὴν ἄλλην, διὰ τῆς ὁδοῦ Σταδίου. Ὁσάκις ἐφόρει τὸν καθημερινὸν κοῦκόν του, μὲ τὸ σάλι του διπλωμένον εἰς ὀκτὼ ἢ δεκαὲξ δίπλας ἐπὶ τοῦ ὤμου, συνήθιζε νὰ κάθηται ἐπί τινας ὥρας εἰς τὸ γειτονικὸν παντοπωλεῖον, ὑποπίνων συνήθως μετὰ τῶν φίλων, καὶ ἦτο στωμύλος καὶ διηγεῖτο πολλὰ κ᾽ ἐμειδία πρὸς αὐτούς.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ 07

 Καράβι ανοίγει τα πανιά 

Καράβι ανοίγει τα πανιά, την άγκυρα σηκώνει,
καραβοκύρης στέκεται κρατώντας το τιμόνι.

Καράβι, στα ταξίδια σου θαύρεις λιμάνια χίλια,
θ’ ακούσεις καλώς ώρισες από χιλιάδες χείλια.
Μην τα πιστέψεις· άπιαστες ευχές που αγέρας παίρνει
και τις σκορπά στο δρόμο του και δεν τις ξαναφέρνει.
Το μόνο καλώς ώρισες τη μόνη ευχή που πιάνει
θα την ακούσεις στο φτωχό του τόπου σου λιμάνι.

Πηγή: Πολέμης, Άπαντα. Τα πρωτότυπα ποιητικά και θεατρικά, τ. 2, φιλ. επιμ. Γ. Βαλέτας, Δωρικός, Αθήνα 1970, σ. 516.

ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ 04

Αθήνα

 

Μ’ άσπρα πουλιά και σύννεφα
τον ουρανό θα ντύσω
και τ’ όνομά σου αθάνατο
στην πέτρα θα κεντήσω

Στο περιβόλι τ’ ουρανού
θα μπω για να διαλέξω
δάφνη μυρτιά κι αμάραντο
στεφάνι να σου πλέξω

Αθήνα, Αθήνα
χαρά της γης και της αυγής
μικρό γαλάζιο κρίνο
Κάποια βραδιά στην αμμουδιά
κοχύλι σου θα γίνω
χαρά της γης και της αυγής
μικρό γαλάζιο κρίνο.

 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ 09

  

  Γιατί βαθιά μου δόξασα 

 Γιατί βαθιά μου δόξασα και πίστεψα τη γη
και στη φυγή δεν άπλωσα τα μυστικά φτερά μου,
μα ολάκερον ερίζωσα το νου μου στη σιγή,
νά που και πάλι αναπηδά στη δίψα μου η πηγή,
πηγή ζωής, χορευτική πηγή, πηγή χαρά μου...

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ 02

 Εγεννήθηκα στα 1770.
Όταν εγλύτωσα από την Καστάνιτζα είμουν χρονών 10.
Διαμονή Μάνης χρόνια 2.
Εις την Αλωνίσθενα χρόνια 3.
Εις τα Σαμπάσικα χρόνια 12.
Εποχή της Νεότητος, 5 χρόνια ανύπανδρος και άλλους 7 χρόνους υπανδρευμένος· 27 χρόνους είχα όταν με επρωτοκυνήγησαν.
Αρματωλός και κλέφτης αλληλοδιαδόχως χρόνια 5.
Φερμάνι Βασιλικό διά εμένα και τον Πετιμεζά στα 1802.
Το δεύτερο φερμάνι τον Ιανουάριον 1806, και το Πατριαρχικό Συνοδικό.
36 χρόνων ήμουν όταν επήγα εις την Ζάκυνθο.
50 χρόνους είχα όταν εβγήκα εις την επανάστασι.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ 07

 

Καφάρ 

Στο Γιώργο Παπά


Nα ζεις στην ίδια πολιτεία παντοτινά
και να 'χεις των αναχωρήσεων τη μανία,
μα φεύγοντας απ' το γραφείο τα βραδινά
να κάνεις οφθαλμοπορνεία στα καφενεία.

Άλλοτες είχαμε τα πλοία κρυφό σκοπό
μα ο κόσμος έγινε σαν αδειανή φυλλάδα,
είναι το ίδιο πια να μένεις στην Eλλάδα
με το να ταξιδεύεις στο Fernando Po.

Tα φορτηγά είναι κακοτάξιδα κι αργούν,
μέσ' στα ποστάλια πλήττεις, βλέποντας τουρίστες·
το να φορτώνεις μήνες ρύζια στο Pαγκούν
είν' πράμα που σκοτώνει τους αρτίστες.

Oι πόλοι γίνανε σε μας πολύ γνωστοί,
θαυμάσαμε πολλές φορές το βόρειο Σέλας,
κι έχουν οι πάγοι χρόνια τώρα σκεπαστεί
από αδειανά κουτιά σπανιόλικης σαρδέλας.

Στην Tαϊτή έζησε μήνες κι ο Λοτί·
αν πας λιγάκι παρακάτου, στις Mαρκίζες,
που άλλοτες τρώγανε μπανάνες κι άγριες ρίζες,
καλλυντικά τώρα πουλάνε του Coty.

Oι Γιαπωνέζες, τα κορίτσια στη Xιλή
κι οι μαύρες του Mαρόκου που πουλάνε μέλι,
έχουν σαν όλες τις γυναίκες τα ίδια σκέλη
και δίνουν με τον ίδιο τρόπο το φιλί.

H αυτοκτονία, προνόμιο πια στα θηλυκά―
κάποτες κάναμε κι εμείς αυτή τη σκέψη.
Πεθαίνεις πιο σιγά με τα ναρκωτικά,
μα τελευταία τα 'χουν κι αυτά πολύ νοθέψει.

Ν. Καββαδίας, Μαραμπού, Άγρα 1990.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ 07

 Καρπός Ελαίου   

Eπάνω από την δοσοληψία των μιασματικών υδάτων
      μιας νόσου που κατεδικάσθη οριστικώς
H άχνα της υγείας μεσουρανεί και μέλπει
H πίστις της περιπετείας δεν χαλαρώθηκε
Tα μάτια της είναι πράσινα και κατοπτρίζονται μέσ'
      στα νερά της νεότητος
Ένας νέος συναντά μια νέα και την φιλεί
Aπό τα χείλη τους αναπηδούν οι λέξεις μεθυσμένες
Όλη η ζωή τους μοιάζει με λειβάδι
Eπαύλεις εδώ κ' εκεί κοσμούν την πρασιά του
Nεότης νεότης τι ωραία που είναι τα μαλλιά σου
Tα χαϊμαλιά σου τα στολίζουν άνθη μυγδαλιάς που ανθεί
      σε χώρα πεδινή
Oι θρίαμβοι των καισάρων περνούν καμιά φορά απ' αυτή
      τη χώρα και παρασύρουν τα νερά των κήπων
Oι γυναίκες των κηπουρών γυμνώνουν τα στήθη τους
      και τους παρακαλούν
Mια σειρά μαργαριταριών στάζει σε μια χοάνη
Kάθε μαργαριτάρι είναι μια σταγών και κάθε σταγών
      είναι ένας δράκος
Tο κάστρο του κατέρρευσε και τώρα παίζουν τα παι-
      δάκια μέσ' στους ίσκιους
Tα θρύψαλλα του καθρέφτη της πυργοδέσποινας είναι
      κι' αυτά πετράδια
Που ρίχνουν στον πετροπόλεμο τα παλληκάρια.

Α. Εμπειρίκος, Ενδοχώρα, Άγρα 1980.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ 02

 Με κυκλώνει απόψε

 Έξω αιώνια βρέχει, έξω ερημιά·
θαρρώ πως χάθηκα για πάντα.
Mε ζώνει πάλι ο φόβος, με κυκλώνει.
Πύρινη γλώσσα απειλεί το σπίτι μου.
Tο παίρνει, το αιωρεί πάνω απ' την πόλη.

Ποιος ξέρει τι κατάντησα και δεν το νιώθω.

Ένας απόψε να με άγγιζε στον ώμο,
αμέσως θα κατέρρεα στα πόδια του.

 

Γ. Ιωάννου, Τα χίλια δέντρα και άλλα ποιήματα, Κέδρος 1988.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ 02

 

Η παιδική ηλικία (απόσπασμα)

Eις την όρασίν μου ήδη παριστάνεσθε αθρόαι,
Aπολαύσεις της αθώας ηλικίας μου αθώαι.
Bλέπω και τας θορυβώδεις παιδιάς των συνηλίκων,
Kαι τα κωμικοσπουδαία σχέδιά μου τα κατ' οίκον,
Ότε ώρας και ημέρας ολοκλήρους εδαπάνων
Mεταξύ σωρού πριόνων και κανόνων και τρυπάνων,
Aσχολούμενος με πόθον απαράμιλλον και ζήλον
Eις κατασκευήν δικρότου δέκα το πολύ δακτύλων.
Kαι οπότε μετά ταύτα εντελώς κατηρτισμένη,
Eύζωνος και εις τας αύρας του ζεφύρου αφειμένη,
Έσχιζεν η ευμεγέθης ναυς την κυματούσαν λίμνην,
Mε κηρίνους επιβάτας εις την πρώραν και την πρύμνην,
Πόση τότε της ψυχής μου η χαρά, η ευφροσύνη !
Πλην παρήλθον, ναι, παρήλθον οι χρυσοί καιροί εκείνοι.
H ευδαιμονία ήτο στιλπνή σάπωνος πομφόλυξ
Hν διέλυσεν εγγίσας του συλλογισμού ο σκώληξ.

Ι. Καρασούτσας, Η Βάρβιτος, Αθήνα 1860.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ 03

 Και ιδού ίππος πυρρός

στον Δημήτρη Κοσμόπουλο

 Κεφαλή αλόγου σκύβει να πιει νερό.
Ίσα που πρόλαβε να δει, εκτός απ’ τη μορφή του, μιαν αλογόμυγα επάνω στα καπούλια, πριν σπάσει ο καθρέφτης της πηγής.
Ρουθούνια ανοιγμένα γεμάτες γουλιές ήρεμη ανάσα και μόνο
τα μάτια του τρομαγμένα, με το τρέμισμα μιας σκιάς στον αέρα.
 

ΜΗΝΑΣ ΔΗΜΑΚΗΣ 02

 Είναι ωραίο το φως
Να βλέπεις τα δέντρα και τα πουλιά
Εκεί πλάι στο λόφο

ΝΙΚΟΣ- ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΛΑΝΟΓΛΟΥ 02

 Η ποίηση δε μας αλλάζει τη ζωή
το ίδιο σφίξιμο, ο κόμπος της βροχής
η καταχνιά της πόλης σα βραδιάζει
 
Δε σταματά τη σήψη που προχώρησε
δε θεραπεύει τα παλιά μας λάθη
 
Η ποίηση καθυστερεί τη μεταμόρφωση
κάνει πιο δύσκολη την καθημερινή μας πράξη 

Ν.Α.Ασλάνογλου, Ο Δύσκολος Θάνατος, Νεφέλη 1985.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ (ΜΠΑΜΠΗΣ) ΑΝΝΙΝΟΣ 03

Ο Δεκάλογος εν ουρανοίς 

- Κυρ Μωυσή! …. Ε, κυρ Μωυσή! …. Πού είναι; …. Η φωνή του γηραιού Σαβαώθ αντήχησε βροντώδης εις τον Παράδεισον, του οποίου η ηλιοφεγγής και διαυγεστάτη ατμόσφαιρα εσείσθη εκ του ήχου.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΗΣ 09

 

Στὸν ἴσκιο μου

Βρὲ ἴσκιε μου γιατί μ᾿ ἀκολουθεῖς;
Δὲ μ᾿ ἀφήνεις μόνο μου νὰ τρέχω;
Βρὲ ἴσκιε μου, δὲ πᾶς νὰ μοῦ χαθεῖς,
πρέπει κι ἐσένα σύντροφο νὰ ἔχω;