O Kώστας Aξελός γεννήθηκε στις 26 Ιουνίου 1924 στην Αθήνα και πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου 2010. Παράλληλα με τις ελληνικές γυμνασιακές του σπουδές παρακολούθησε μαθήματα στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών και στη Γερμανική Σχολή.
Επειδή τα μαθήματα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών δεν τον ικανοποιούσαν, γράφτηκε στη Νομική, αλλά ο πόλεμος τον έστρεψε προς την πολιτική: κατά τη διάρκεια της γερμανο-ιταλικής κατοχής πήρε ενεργό μέρος στην Αντίσταση και ακολούθως στον εμφύλιο ως οργανωτής, δημοσιογράφος και θεωρητικός του κομμουνιστικού κινήματος (1941-1945).
Κατά τα Δεκεμβριανά, το 1944, έζησε εικονική εκτέλεση στα κρατητήρια της Ασφάλειας, φυλακίστηκε σε στρατόπεδο και τελικά απέδρασε. Το 1946 εγκατέλειψε τις γραμμές του ΚΚΕ. Στα τέλη του 1945, με τη βοήθεια του Οκτάβιου Μερλιέ, διευθυντή τότε του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, επιβιβάστηκε στο θρυλικό πλέον πλοίο «Ματαρόα» μαζί με τον Κ. Καστοριάδη, τον Κ. Παπαϊωάννου, τον Κ. Βυζάντιο, την Μ. Κρανάκη, τον Κ. Κουλεντιανό, τον Ν. Σβορώνο και άλλους με προορισμό το Παρίσι. Λίγο διάστημα μετά την αναχώρησή του, καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο.
Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη. Από το 1950 ως το 1957 εργάσθηκε ως ερευνητής στο C.N.R.S. (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας), στο φιλοσοφικό τμήμα. Κατόπιν συνέχισε την ερευνητική του εργασία για τις δύο διδακτορικές του διατριβές στην Εcole Pratique des Hautes studes (Πρακτική Σχολή Ανωτάτων Σπουδών) ως το 1959. Από το 1962 ως το 1973 δίδαξε φιλοσοφία στη Σορβόννη.
Αρχισυντάκτης του πρωτοποριακού τότε περιοδικού Arguments (Επιχειρήματα) από το 1956-1962, ίδρυσε και διηύθυνε την ομώνυμη φιλοσοφική σειρά στις "Εditions de Minuit" στην οποία εκδόθηκαν επίσης και τα περισσότερα από τα βιβλία του.
Πασίγνωστη υπήρξε η διένεξή του με τον Σαρτρ, τον οποίο εγκαλούσε για μη πρωτότυπη σκέψη και έκθεση παλαιότερων φιλοσοφικών ιδεών. Ο Σαρτρ με τη σειρά του τον κατηγορούσε επειδή είχε εγκαταλείψει τον κομμουνισμό.
Δημοσίευσε (ελληνικά στην αρχή και ακολούθως γαλλικά κατά κύριο λόγο, αλλά και γερμανικά) σειρά βιβλίων που έχουν μεταφραστεί σε δεκαέξι γλώσσες, ενώ έδωσε διαλέξεις σε όλον τον κόσμο. Τον Μάρτιο του 2009 αναγορεύτηκε διδάκτωρ φιλοσοφίας από το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αυτή ήταν η τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα. Τον Απρίλιο του 2009 κυκλοφόρησε στη Γαλλία από τις εκδόσεις "Les Belles Lettres" το τελευταίο βιβλίο του, με τίτλο «Αυτό που επέρχεται».
Εργογραφία
Αυτό που επέρχεται: αποσπάσματα μιας προσέγγισης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011. Σελ.: 203. ISBN: 978-960-05-1527-5
Το σπασμένο παιχνίδι: Η τελευταία συνέντευξη του Κώστα Αξελού. Αθήνα, Καπόν, 2011. Σελ.: 80. ISBN: 978-960-6878-49-7 [Στον Γιώργο Δουατζή]
Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας. Αθήνα, Νεφέλη, 2010. Σελ.: 65. ISBN: 978-960-211-961-7
Το άνοιγμα στο επερχόμενο και Το αίνιγμα της τέχνης. Αθήνα, Νεφέλη, 2009. Σελ.: 53. ISBN: 978-960-211-937-2
Αινιγματικές απαντήσεις: Ρωγμές, διάνοιξη. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2005. Σελ.: 158. ISBN: 960-05-1223-Χ
Αυτή η διερώτηση: προσέγγιση - απομάκρυνση. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2003. Σελ.: 165. ISBN: 960-05-1116-0
Η εποχή και το ύπατο διακύβευμα. Αθήνα, Νεφέλη, 2002. Σελ.: 79. ISBN: 960-211-635-8
Ο Μαρξ στοχαστής της τεχνικής: από την αλλοτρίωση του ανθρώπου στην κατάκτηση του κόσμου. Αθήνα, Καστανιώτης, 2000. Σελ.: 465. ISBN: 960-03-2857-9
Αυτοβιογραφικές σημειώσεις. Αθήνα, Νεφέλη, 1998. Σελ.: 57. ISBN: 960-211-384-7
Μεταμορφώσεις: κλείσιμο - άνοιγμα. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1998. Σελ.: 233. ISBN: 960-05-0819-4
Γράμματα σ΄ ένα νέο στοχαστή. Αθήνα, Εξάντας, 1997. Σελ.: 115. ISBN: 960-256-340-0
Προς την πλανητική σκέψη: το γίγνεσθαι - σκέψη του κόσμου και το γίγνεσθαι - κόσμος της σκέψης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1996. Σελ.: 437. ISBN: 960-05-0087-8 (1η έκδοση: 1985)
Γιατί σκεφτόμαστε; Τι να πράξουμε; Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ.: 88.
Από το εργαστήρι της σκέψης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1992. Σελ.: 31. ISBN: 960-05-0428-8
Για μια προβληματική ηθική. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1992. Σελ.: 123. ISBN: 960-05-0383-4 (1η έκδοση: Ηριδανός, 1974)
Ανοιχτή συστηματική. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1989. Σελ.: 148. ISBN: 960-05-0066-5
Από τη μυθολογία στην τεχνολογία: κατευθυντήριες γραμμές. Αθήνα, Άγρα, 1986. Σελ.: 11.
Συζητήσεις. Αθήνα, Νεφέλη, 1986. Σελ.: 124.
Ορίζοντες του κόσμου. Αθήνα, Δωδώνη, 1978. Σελ.: 140.
Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία. Αθήνα, Εξάντας, 1976. Σελ.: 352. ISBN: 960-256-107-6
Φιλοσοφικές δοκιμές. Αθήνα, Αργ. Παπαζήσης, 1952.
Κατά τα Δεκεμβριανά, το 1944, έζησε εικονική εκτέλεση στα κρατητήρια της Ασφάλειας, φυλακίστηκε σε στρατόπεδο και τελικά απέδρασε. Το 1946 εγκατέλειψε τις γραμμές του ΚΚΕ. Στα τέλη του 1945, με τη βοήθεια του Οκτάβιου Μερλιέ, διευθυντή τότε του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, επιβιβάστηκε στο θρυλικό πλέον πλοίο «Ματαρόα» μαζί με τον Κ. Καστοριάδη, τον Κ. Παπαϊωάννου, τον Κ. Βυζάντιο, την Μ. Κρανάκη, τον Κ. Κουλεντιανό, τον Ν. Σβορώνο και άλλους με προορισμό το Παρίσι. Λίγο διάστημα μετά την αναχώρησή του, καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο.
Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη. Από το 1950 ως το 1957 εργάσθηκε ως ερευνητής στο C.N.R.S. (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας), στο φιλοσοφικό τμήμα. Κατόπιν συνέχισε την ερευνητική του εργασία για τις δύο διδακτορικές του διατριβές στην Εcole Pratique des Hautes studes (Πρακτική Σχολή Ανωτάτων Σπουδών) ως το 1959. Από το 1962 ως το 1973 δίδαξε φιλοσοφία στη Σορβόννη.
Αρχισυντάκτης του πρωτοποριακού τότε περιοδικού Arguments (Επιχειρήματα) από το 1956-1962, ίδρυσε και διηύθυνε την ομώνυμη φιλοσοφική σειρά στις "Εditions de Minuit" στην οποία εκδόθηκαν επίσης και τα περισσότερα από τα βιβλία του.
Πασίγνωστη υπήρξε η διένεξή του με τον Σαρτρ, τον οποίο εγκαλούσε για μη πρωτότυπη σκέψη και έκθεση παλαιότερων φιλοσοφικών ιδεών. Ο Σαρτρ με τη σειρά του τον κατηγορούσε επειδή είχε εγκαταλείψει τον κομμουνισμό.
Δημοσίευσε (ελληνικά στην αρχή και ακολούθως γαλλικά κατά κύριο λόγο, αλλά και γερμανικά) σειρά βιβλίων που έχουν μεταφραστεί σε δεκαέξι γλώσσες, ενώ έδωσε διαλέξεις σε όλον τον κόσμο. Τον Μάρτιο του 2009 αναγορεύτηκε διδάκτωρ φιλοσοφίας από το Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αυτή ήταν η τελευταία του επίσκεψη στην Ελλάδα. Τον Απρίλιο του 2009 κυκλοφόρησε στη Γαλλία από τις εκδόσεις "Les Belles Lettres" το τελευταίο βιβλίο του, με τίτλο «Αυτό που επέρχεται».
Εργογραφία
Αυτό που επέρχεται: αποσπάσματα μιας προσέγγισης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011. Σελ.: 203. ISBN: 978-960-05-1527-5
Το σπασμένο παιχνίδι: Η τελευταία συνέντευξη του Κώστα Αξελού. Αθήνα, Καπόν, 2011. Σελ.: 80. ISBN: 978-960-6878-49-7 [Στον Γιώργο Δουατζή]
Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας. Αθήνα, Νεφέλη, 2010. Σελ.: 65. ISBN: 978-960-211-961-7
Το άνοιγμα στο επερχόμενο και Το αίνιγμα της τέχνης. Αθήνα, Νεφέλη, 2009. Σελ.: 53. ISBN: 978-960-211-937-2
Αινιγματικές απαντήσεις: Ρωγμές, διάνοιξη. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2005. Σελ.: 158. ISBN: 960-05-1223-Χ
Αυτή η διερώτηση: προσέγγιση - απομάκρυνση. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2003. Σελ.: 165. ISBN: 960-05-1116-0
Η εποχή και το ύπατο διακύβευμα. Αθήνα, Νεφέλη, 2002. Σελ.: 79. ISBN: 960-211-635-8
Ο Μαρξ στοχαστής της τεχνικής: από την αλλοτρίωση του ανθρώπου στην κατάκτηση του κόσμου. Αθήνα, Καστανιώτης, 2000. Σελ.: 465. ISBN: 960-03-2857-9
Αυτοβιογραφικές σημειώσεις. Αθήνα, Νεφέλη, 1998. Σελ.: 57. ISBN: 960-211-384-7
Μεταμορφώσεις: κλείσιμο - άνοιγμα. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1998. Σελ.: 233. ISBN: 960-05-0819-4
Γράμματα σ΄ ένα νέο στοχαστή. Αθήνα, Εξάντας, 1997. Σελ.: 115. ISBN: 960-256-340-0
Προς την πλανητική σκέψη: το γίγνεσθαι - σκέψη του κόσμου και το γίγνεσθαι - κόσμος της σκέψης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1996. Σελ.: 437. ISBN: 960-05-0087-8 (1η έκδοση: 1985)
Γιατί σκεφτόμαστε; Τι να πράξουμε; Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ.: 88.
Από το εργαστήρι της σκέψης. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1992. Σελ.: 31. ISBN: 960-05-0428-8
Για μια προβληματική ηθική. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1992. Σελ.: 123. ISBN: 960-05-0383-4 (1η έκδοση: Ηριδανός, 1974)
Ανοιχτή συστηματική. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1989. Σελ.: 148. ISBN: 960-05-0066-5
Από τη μυθολογία στην τεχνολογία: κατευθυντήριες γραμμές. Αθήνα, Άγρα, 1986. Σελ.: 11.
Συζητήσεις. Αθήνα, Νεφέλη, 1986. Σελ.: 124.
Ορίζοντες του κόσμου. Αθήνα, Δωδώνη, 1978. Σελ.: 140.
Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία. Αθήνα, Εξάντας, 1976. Σελ.: 352. ISBN: 960-256-107-6
Φιλοσοφικές δοκιμές. Αθήνα, Αργ. Παπαζήσης, 1952.
Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
